Προβλήματα του προστάτη: τι πρέπει να γνωρίζετε και πώς να τα προλάβετε

Ο προστάτης (αδένας του προστάτη) αποκαλείται η δεύτερη καρδιά του ανδρικού οργανισμού. Και αυτός ο χιουμοριστικός ορισμός δεν απέχει πολύ από την αλήθεια. Παρά το μικρό του μέγεθος, ο προστάτης επιτελεί μια πολύ σημαντική λειτουργία - δίνει στον άνδρα τη δυνατότητα να συνεχίσει τη γενιά του. Με προβλήματα στον αδένα του προστάτη, η αναπαραγωγή και απλά μια φυσιολογική σεξουαλική ζωή γίνονται αδύνατες. Γιατί είναι σημαντικό να γνωρίζετε τα πρώτα συμπτώματα των παθήσεων του προστάτη, σε ποιον γιατρό να απευθυνθείτε «αν κάτι ξαφνικά συμβεί» και πώς να προλάβετε τις πιο συνηθισμένες παθήσεις - για όλα αυτά θα μιλήσουμε στο άρθρο μας.

Σε τι χρησιμεύει ο προστάτης;

Ο προστάτης είναι ένα όργανο σε μέγεθος καρυδιού, που βρίσκεται στην μικρή λεκάνη των ανδρών: το ένα τμήμα του εφάπτεται στην ουροδόχο κύστη και το άλλο - στο ορθό. Το παρέγχυμα (ιστός) του προστάτη αποτελείται από μεγάλο αριθμό βλεννογόνων αδένων, οι πόροι των οποίων ανοίγουν στην ουρήθρα, και αυτό το όργανο καλύπτεται από μια κάψα συνδετικού ιστού.

Πολλοί πιστεύουν ότι ο προστάτης συμμετέχει στην παραγωγή του σπέρματος. Όχι, τα αρσενικά γεννητικά κύτταρα σχηματίζονται μόνο στους όρχεις. Αλλά ο προστάτης επιτελεί εξίσου σημαντική λειτουργία - συνθέτει μια ειδική έκκριση που ρευστοποιεί το εκσπερμάτισμα (το σπέρμα που απελευθερώνεται κατά την εκσπερμάτιση). Αυτή είναι πλούσια σε θρεπτικά συστατικά, βιταμίνες και ακόμη και μέταλλα (π.χ. ψευδάργυρος).

Πώς γίνεται αυτό; Τα σπερματοζωάρια που παράγονται στους όρχεις ταξιδεύουν μέσω των εκσπερματικών πόρων στις σπερματοδόχες κύστεις και στη συνέχεια, μαζί με το περιεχόμενό τους, στον προστάτη, όπου αναμειγνύονται με τις εκκρίσεις του οργάνου και εκκρίνονται στην ουρήθρα.

Επιπλέον, ο προστάτης λειτουργεί ως βαλβίδα - κατά τη στύση, μπλοκάρει την έξοδο της κύστης και εμποδίζει το σπέρμα να αναμειχθεί με τα ούρα. Εάν αφαιρεθεί, συμβαίνει οπισθοδρομική εκσπερμάτιση - η εκροή του σπέρματος προς τα πίσω (στην κύστη).

Γιατί μπορεί να προκύψουν προβλήματα με τον προστάτη;

Οι ουρολόγοι διακρίνουν τρία κύρια προβλήματα με τον προστάτη:

• φλεγμονή (προστατίτιδα);
• καλοήθης διόγκωση (υπερπλασία/αδένωμα);
• κακοήθης όγκος (καρκίνος).

Καθεμία από αυτές τις καταστάσεις έχει τα δικά της αίτια και προκλητικούς παράγοντες. Για παράδειγμα, η προστατίτιδα μπορεί να είναι λοιμώδης και μη λοιμώδης. Η λοιμώδης φλεγμονή του προστάτη προκαλείται συχνότερα από βακτήρια (E. coli, enterococcus, staphylococcus), τα οποία εισέρχονται στον προστάτη είτε ανερχόμενα (μέσω της ουρήθρας) είτε κατερχόμενα (από την κύστη). Αλλά και άλλα μικρόβια - ιοί, μύκητες, πρωτόζωα - μπορούν επίσης να προκαλέσουν την ασθένεια.

Η λοιμώδης προστατίτιδα μπορεί να είναι τόσο οξεία όσο και χρόνια, και ορισμένοι παράγοντες συμβάλλουν στην «χρονιότητα» της νόσου:

• συνυπάρχουσες παθήσεις του ουρογεννητικού συστήματος (πυελονεφρίτιδα, κυστίτιδα);
• εστίες χρόνιας λοίμωξης, συμπεριλαμβανομένων απομακρυσμένων (τερηδόνα δοντιών, ιγμορίτιδα, αμυγδαλίτιδα);
• συχνή έκθεση στο κρύο, παραμονή σε υγρό περιβάλλον;
• συνεχής σωματική κόπωση και ανισόρροπη διατροφή;
• σπάνια ούρηση.

Η μη λοιμώδης προστατίτιδα εμφανίζεται λόγω στάσης υγρών στον προστάτη ως αποτέλεσμα διαταραγμένης φλεβικής κυκλοφορίας στην λεκάνη. Αυτό οδηγεί σε οίδημα, ατελή κένωση της εκκριτικής ουσίας και, ως συνέπεια, σε διαταραχές του οργάνου.

Η στάση στον προστάτη συνδέεται πιο συχνά με:

• καθιστική ζωή (χρόνια προστατίτιδα - η «επαγγελματική» νόσος των οδηγών ταξί και φορτηγών);
• δόνηση;
• χρόνια έκθεση σε τοξικά;
• παρατεταμένες διακοπές στη σεξουαλική δραστηριότητα;
• παρατεταμένη ή διακοπτόμενη σεξουαλική επαφή.

Η καλοήθης υπερπλασία του προστάτη (ΚΥΠ) είναι μια τυπική ηλικιακή νόσος των ανδρών. Διαγιγνώσκεται στο 30% των ασθενών άνω των 50 ετών και στο 90% των ασθενών άνω των 85 ετών. Μέχρι σήμερα δεν έχει εντοπιστεί ένας μοναδικός αιτιολογικός παράγοντας της ΚΥΠ, αν και οι περισσότεροι γιατροί συμφωνούν ότι ο προστάτης αρχίζει να διογκώνεται λόγω ορμονικής ανισορροπίας, που αναπόφευκτα αναπτύσσεται καθώς μειώνεται η αναπαραγωγική λειτουργία.

Ο κίνδυνος της ΚΥΠ αυξάνεται εάν ένας άνδρας:

• έχει υπέρβαρο;
• καταναλώνει πολύ κόκκινο κρέας και λιπαρά τρόφιμα (αυτό αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης αδενώματος του προστάτη κατά 38% και 31% αντίστοιχα);
• καταναλώνει πολύ καφέ ή ροφήματα με καφεΐνη;
• έχει διαβήτη.

Η κληρονομικότητα επίσης παίζει ρόλο - εάν υπάρχει υπερπλασία του προστάτη σε συγγενείς πρώτου βαθμού, είναι πολύ πιθανό να εμφανιστεί και στους άνδρες. Η νόσος είναι επίσης πιο πιθανή εάν στους συγγενείς έχει διαγνωστεί καρκίνος της ουροδόχου κύστης.

Οι κύριοι παράγοντες κινδύνου για καρκίνο του προστάτη θεωρούνται οι εξής:

• ηλικία (κατά μέσο όρο, η νόσος διαγιγνώσκεται στην ηλικία των 70 ετών και μόνο το 5% των ανδρών ήταν κάτω των 60 κατά τη διάγνωση);
• κληρονομική προδιάθεση (το να έχει κάποιος πατέρα ή αδελφό με καρκίνο του προστάτη αυξάνει την πιθανότητα ανάπτυξης της νόσου κατά 2-3 φορές).

Η παχυσαρκία, η υπερβολική προτίμηση σε λιπαρά τρόφιμα και το κάπνισμα επίσης αυξάνουν την πιθανότητα ανάπτυξης της νόσου.

Πρώιμα σημάδια προβλημάτων του προστάτη

Ένα πολύ χαρακτηριστικό σημάδι ότι υπάρχει κάποιο πρόβλημα με τον προστάτη είναι τα προβλήματα ούρησης στους άνδρες. Εάν αρχίσουν να ουρούν συχνά, πρέπει να σηκώνονται για ούρηση τη νύχτα, ή παραπονούνται για ασθενή ροή ούρων - πιθανότατα ο προστάτης έχει διογκωθεί και αυτό είναι η αιτία της δυσκολίας στην ούρηση.

Άλλες εκδηλώσεις της υπερπλασίας του προστάτη:

• επείγουσες επιθυμίες για ούρηση και ακράτεια ή, αντίθετα, δυσκολία στην έναρξη της ούρησης - «καθυστερημένη έναρξη»;
• ανάγκη να καταβάλλεται προσπάθεια κατά την ούρηση, διαλείπουσα διαρροή ούρων;
• αίσθημα ατελούς κένωσης της κύστης;
• κατακράτηση ούρων.

Τα συμπτώματα του αδενώματος του προστάτη είναι δύσκολο να μπερδευτούν με κάτι άλλο, και μια προκαταρκτική διάγνωση συνήθως μπορεί να τεθεί από οποιονδήποτε πάροχο υγειονομικής περίθαλψης.

Τα πρώιμα σημάδια οξείας βακτηριακής προστατίτιδας συνήθως περιλαμβάνουν

• αυξημένη συχνότητα ούρησης;
• δύσκολη και επώδυνη αποβολή ούρων;
• αίσθημα καψίματος στην κάτω κοιλία;
• πυρετός.

Στη χρόνια προστατίτιδα, ο πόνος και άλλα συμπτώματα είναι λιγότερο έντονα, αλλά οι άνδρες μπορεί να παραπονεθούν για αίμα στο σπέρμα, πόνο στο όσχεο και το περίνεο, στην κεφαλή του πέους και ακόμη και μέσα στους μηρούς. Η έντονη αίσθηση πίεσης στο περίνεο ή τον πρωκτό, η επώδυνη εκσπερμάτιση, η διαταραχή της στύσης και η μειωμένη λίμπιντο τους ενοχλούν επίσης συχνά.

Ο καρκίνος του προστάτη πολύ συχνά εξελίσσεται χωρίς χαρακτηριστικές εκδηλώσεις. Η νόσος μπορεί να υπάρχει στον οργανισμό για πολλά χρόνια και να μην δίνει καμία ένδειξη. Οι ουρολόγοι λένε ότι οι άνδρες πιο συχνά πεθαίνουν με καρκίνο του προστάτη παρά από αυτόν.

Τα πρώιμα σημάδια κακοήθειας δεν διακρίνονται από τις εκδηλώσεις της υπερπλασίας του προστάτη. Οι ασθενείς επίσης παραπονούνται για συχνή και «νυχτερινή» ούρηση, διαλείπουσα, αδύναμη ροή ούρων. Και σε προχωρημένα στάδια της νόσου υπάρχει ήδη αίμα στα ούρα ή στο σπέρμα, καθώς και πόνος στις πλευρές και στη σπονδυλική στήλη, που οφείλεται σε μεταστάσεις του καρκίνου.

Πώς να εντοπίσετε προβλήματα του προστάτη;

Η ανίχνευση της νόσου αυτού του οργάνου δεν είναι δύσκολη: εάν εμφανιστεί οποιοδήποτε από τα παραπάνω συμπτώματα προβλημάτων του προστάτη, πρέπει να συμβουλευτείτε έναν ουρολόγο. Εκείνος θα πραγματοποιήσει κλινική εξέταση και τις απαραίτητες διαγνωστικές εξετάσεις, που θα επιτρέψουν τη σωστή διάγνωση.

Η διάγνωση των διαταραχών του προστάτη περιλαμβάνει:

• δακτυλική ορθική εξέταση;
• υπέρηχο του προστάτη (καθώς και της κύστης με προσδιορισμό του υπολοίπου ούρων, των νεφρών και άλλων οργάνων, αν χρειάζεται);
• βιοχημική ανάλυση αίματος με προσδιορισμό του επιπέδου κρεατινίνης;
• προσδιορισμός του επιπέδου του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA) στο αίμα;
• γενική ανάλυση ούρων;
• εξέταση επιχρίσματος της ουρήθρας και εκκρίματος του προστάτη;
• ουροδυναμικές μελέτες (ουροροομετρία);
• βιοψία του προστάτη;
• MRI του προστάτη και των περιβαλλόντων ιστών.

Στην έναρξη των «προστατικών» διαταραχών δεν πρέπει να κάνετε αυτοδιάγνωση και να υποβάλεστε σε πολλά διαφορετικά τεστ. Το εύρος των απαραίτητων εξετάσεων καθορίζεται από τον ουρολόγο, λαμβάνοντας υπόψη την πιθανολογούμενη διάγνωση. Η έγκαιρη διάγνωση είναι πολύ σημαντική: όσο νωρίτερα ξεκινήσει η θεραπεία, τόσο πιο ευνοϊκή η πρόγνωση, και αυτό ισχύει για όλες τις παθήσεις του προστάτη.

Πώς θεραπεύονται η προστατίτιδα και άλλες παθήσεις του προστάτη;

Στην οξεία βακτηριακή προστατίτιδα, συνήθως αρκούν ευρέος φάσματος αντιβιοτικά (όπως κεφαλοσπορίνες ή φθοριοκινολόνες) και αντιφλεγμονώδη/αναλγητικά. Καμιά φορά μπορεί να είναι απαραίτητη υπερηβική κυστόστομία για την παροχέτευση των ούρων.

Στη χρόνια προστατίτιδα, οι γιατροί συστήνουν την αποφυγή παραγόντων που προκαλούν έξαρση της νόσου (ιδιαίτερα την έκθεση στο κρύο). Επιπλέον, μπορούν να χρησιμοποιηθούν μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, α-αδρενεργικοί αποκλειστές (επίσης μειώνουν την αρτηριακή πίεση, οπότε είναι ιδανικοί για ασθενείς με υπέρταση και «προβληματικό» προστάτη), αναστολείς της 5-α-αναγωγάσης, μασάζ προστάτη. Εάν απαιτείται, ο ουρολόγος μπορεί να συνταγογραφήσει και αντιβακτηριακά φάρμακα.

Στην καλοήθη υπερπλασία του προστάτη χρησιμοποιούνται ευρέως α-αποκλειστές και αναστολείς της 5-α-αναγωγάσης, αναστολείς PDE-5 (π.χ. sildenafil, tadalafil - όχι μόνο διευκολύνουν την ούρηση, αλλά και βελτιώνουν τη στύση).

Οι ουρολόγοι χρησιμοποιούν επίσης φυτοθεραπεία. Παραδοσιακά, ως μέρος της συνδυαστικής θεραπείας για την ΚΥΠ, συνταγογραφείται λάδι σπόρων κολοκύθας ή συμπληρώματα διατροφής βασισμένα σε εκχύλισμα saw palmetto (Serenoa repens). Ωστόσο, η αποτελεσματικότητά τους παραμένει αμφιλεγόμενη, καθώς δεν έχει αποδειχθεί σε τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες δοκιμές.

Serenoa repens, 60 κάψουλες, Pro Natura

9

€ 8,60

Αγορά

Ο καρκίνος του προστάτη είναι ένας συχνός καρκίνος στους άνδρες αλλά έχει την πιο ευνοϊκή πρόγνωση. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι άνδρες με αυτόν τον όγκο πεθαίνουν από εντελώς άλλες αιτίες.

Τακτικές επιλογές θεραπείας για τον καρκίνο του προστάτη:

• Επιφυλακτική παρακολούθηση (συνήθως σε ασθενείς άνω των 70 με ασυμπτωματικό καρκίνο και χαμηλά επίπεδα PSA);
• ενεργή παρακολούθηση (έλεγχος PSA κάθε 3 μήνες, τακτική βιοψία του οργάνου);
• ριζική αφαίρεση του προστάτη;
• εξωτερική ή εσωτερική ριζική ακτινοθεραπεία.

Πώς να προλάβετε τα προβλήματα του προστάτη;

Η πρόληψη των προβλημάτων του προστάτη δεν απαιτεί τη λήψη φαρμάκων ή συμπληρωμάτων διατροφής. Είναι αρκετά απλή, ευχάριστη και ωφέλιμη για ολόκληρο το σώμα. Για να μειώσετε τον κίνδυνο προβλημάτων του προστάτη, θα πρέπει να:

• έχετε τακτική σεξουαλική δραστηριότητα και θυμάστε να χρησιμοποιείτε προστασία όταν πρόκειται για περιστασιακούς συντρόφους;
• είστε σωματικά ενεργοί, κινείστε πολύ;
• τρώνε σωστά - περιορίστε τα λιπαρά τρόφιμα και το κόκκινο κρέας;
• αντικαταστήστε τον καφέ ή τα ροφήματα με καφεΐνη με χυμό πορτοκαλιού ή γκρέιπφρουτ (κατά προτίμηση φρεσκοστυμμένο);
• διακόψτε το κάπνισμα. Ενδιαφέρον στοιχείο: το αλκοόλ σε μέτριες ποσότητες δεν επηρεάζει την καλοήθη υπερπλασία του προστάτη, ενώ σε υπερβολικές ποσότητες - μειώνει τον κίνδυνο ανάπτυξής της λόγω της μείωσης των επιπέδων ανδρογόνων στο σώμα. Ωστόσο, δεν αξίζει να χρησιμοποιείται το αλκοόλ ως μέτρο πρόληψης;
• αποφύγετε την έκθεση στο κρύο και τους επαγγελματικούς κινδύνους (π.χ. δόνηση).

Για τον έγκαιρο εντοπισμό του καρκίνου του προστάτη, οι γιατροί συνιστούν κάθε 1-2 χρόνια να υποβάλεστε σε "ανδρικό " screening - να προσδιορίζεται το επίπεδο PSA στο αίμα. Σε περίπτωση μέτριου κινδύνου η προληπτική εξέταση ξεκινά στην ηλικία των 50 ετών, και σε περίπτωση υψηλού κινδύνου - στην ηλικία των 40-45.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα ερευνών, το επίπεδο PSA μπορεί να αυξηθεί 5-10 χρόνια πριν εμφανιστούν τα πρώτα κλινικά συμπτώματα του καρκίνου του προστάτη. Αυτή η μέθοδος προληπτικού ελέγχου είναι απαραίτητη για άνδρες σε ομάδες υψηλού κινδύνου (π.χ. φορείς γενετικών μεταλλάξεων).

Να είστε υγιείς και σεξουαλικά ενεργοί όσο το δυνατόν περισσότερο!