Υγιείς αρθρώσεις, οστά και μύες

Οι αρθρώσεις, τα οστά και οι μύες είναι βασικά συστατικά του μυοσκελετικού συστήματος, των οποίων η υγεία είναι κρίσιμη για τη διατήρηση της όρθιας στάσης, την κίνηση και όλες τις κινήσεις που εκτελούμε στις καθημερινές δραστηριότητες.

Γιατί αναπτύσσονται παθήσεις σε αρθρώσεις, οστά ή μύες

Οι ασθένειες που μπορεί να εμφανιστούν στις αρθρώσεις, τα οστά και τους μύες εμφανίζονται συχνότερα με την πρόοδο της ηλικίας, αλλά υπάρχουν και πολλοί άλλοι παράγοντες όπως:

• Κληρονομικότητα/διάφορες γενετικές ανωμαλίες
• Ανάπτυξη ανισορροπιών ή σημαντικών διαταραχών στον οργανισμό
• Εξέλιξη ορισμένων χρόνιων ασθενειών
• Εμπλοκή σε ατύχημα κ.ά.

Σε αυτά προστίθενται παράγοντες κινδύνου όπως:

• Άσκηση επαγγελμάτων που προδιαθέτουν
• Επιβλαβής τρόπος ζωής για την υγεία
• Καθιστική ζωή
• Παχυσαρκία
• Kάπνισμα

Ποιες ασθένειες μπορούν να επηρεάσουν την υγεία των αρθρώσεων, των οστών και των μυών

Μεταξύ των συχνών παθήσεων των αρθρώσεων περιλαμβάνονται:

Οστεοαρθρίτιδα: εκφυλιστική διαδικασία φθοράς του χόνδρου των αρθρώσεων, που οδηγεί σε μείωση της κινητικότητας, παραμορφώσεις των ακρών των οστών και πόνο σε κάθε κίνηση.

Αρθρίτιδα: νόσος που εμφανίζεται με φλεγμονή των αρθρώσεων ή του συνδετικού επιθηλίου· οι πιο συνηθισμένες μορφές είναι η ρευματοειδής αρθρίτιδα και η οστεοαρθρίτιδα.

Ρευματοειδής πολυαρθρίτιδα: αυτοάνοση και φλεγμονώδης νόσος, που εκδηλώνεται με επώδυνες φλεγμονές ή οίδημα σε περιοχές όπως τα χέρια, οι αρθρώσεις των χεριών ή τα γόνατα· ο αρθρικός ιστός μπορεί να υποστεί βλάβη, οδηγώντας σε χρόνιο πόνο, προβλήματα ισορροπίας και παραμορφώσεις των αρθρώσεων.

Ποδάγρα: κοινή μορφή φλεγμονώδους αρθρίτιδας που προκύπτει από υπερβολικά επίπεδα ουρικού οξέος στον οργανισμό· οι κρύσταλλοι ουρικού οξέος εναποτίθενται στις αρθρώσεις και στους γύρω ιστούς και προκαλούν πολύ έντονους πόνους.

Βουρσίτιδα: φλεγμονή της θυλάκης (μικρού «σάκου» με υγρό που λειτουργεί ως μαξιλάρι μεταξύ οστού και άλλων κινητών τμημάτων όπως μύες, τένοντες, αρθρώσεις ή δέρμα); η βουρσίτιδα μπορεί να προκύψει από υπερφόρτωση της άρθρωσης, τραυματισμό ή άλλες επιπλοκές αρθριτικών νόσων.

Σχετικά με παθήσεις των οστών, πιο συχνά εμφανίζονται:

Οστεπενία: κατάσταση που προηγείται της οστεοπόρωσης και συνίσταται σε μείωση της οστικής πυκνότητας, αλλά όχι σε βαθμό που να χαρακτηρίζεται ως οστεοπόρωση.

Οστεοπόρωση: νόσος χαρακτηριζόμενη από πολύ χαμηλή οστική πυκνότητα, που μειώνει την αντοχή των οστών και τα προδιαθέτει σε καταγμάτων· συνήθως εξελίσσεται ασυμπτωματικά μέχρι τα προχωρημένα στάδια.

Οστεομαλακία: θεωρείται αντίστοιχο της ραχίτιδας στα παιδιά, προκαλείται από ελλιπή οστική ορυκτοποίηση λόγω έλλειψης βιταμίνης D.

Νόσος του Paget: χρόνια πάθηση του οστικού ιστού, που προκαλείται από διαταραχή του οστικού μεταβολισμού και οδηγεί σε υπερβολική και αταξινόμητη ανάπτυξη του οστικού ιστού· τα συμπτώματα περιλαμβάνουν πόνο, παραμορφώσεις των οστών και κατάγματα.

Οστεομυελίτιδα: λοίμωξη από διάφορους παθογόνους παράγοντες, όπως βακτήρια, μυκοβακτήρια ή μύκητες, η οποία προκαλεί φλεγμονή και καταστροφή του οστού· τα επηρεαζόμενα άτομα παρουσιάζουν εντοπισμένο πόνο και ευαισθησία στην ψηλάφηση.

Έχουν επίσης αναγνωριστεί πολλές μορφές μυϊκών νόσων που μπορεί να επηρεάσουν τον μυϊκό ιστό με διάφορους τρόπους. Από τις σημαντικότερες είναι:

Νοσος Duchenne (δυστροφία Duchenne): κληρονομική νόσος που οφείλεται στην έλλειψη μιας πρωτεΐνης, της δυστροφίνης, η οποία οδηγεί σε μείωση της μυϊκής μάζας και προοδευτική μυϊκή αδυναμία· προσβάλλει κυρίως τους μύες της περιοχής των ισχίων και των μηρών.

Μυοπάθεια: πάθηση που εμφανίζεται σε επίπεδο μυϊκών ινών, εκδηλώνεται με μείωση του μυϊκού τόνου, προοδευτική αδυναμία των μυών, περιοδικές παράλυσεις· ορισμένες μορφές μυοπάθειας μπορεί να έχουν και εξωμυϊκές επιδράσεις.

Μυασθένεια gravis: νόσος που εκδηλώνεται με σοβαρή μυϊκή αδυναμία λόγω ελαττωμένης μετάδοσης του νευρικού ερεθίσματος προς τους εκτελεστικούς μύες· η πιο συνηθισμένη μορφή είναι αυτοάνοση και προσβάλλει αρχικά τους οφθαλμικούς μύες και τα βλέφαρα.

Μυοσίτιδα: αυτοάνοση νόσος που οδηγεί σε φλεγμονή ορισμένων μυών, αδυναμία και μυϊκό πόνο, εξάντληση μετά από περπάτημα ή ορθοστασία. Διακρίνονται η πολυμυοσίτιδα, που προσβάλλει διάφορους μύες, και η δερματομυοσίτιδα, που συνοδεύεται από δερματικά εξανθήματα, αλλά υπάρχουν και άλλες μορφές μυοσίτιδας, όπως η αντιδραστική μετά από λοίμωξη.

Η διάγνωση και η συνταγογραφημένη θεραπεία είναι συνήθως πολύπλοκες

Οι παθήσεις των αρθρώσεων, των οστών ή των μυών συνήθως απαιτούν λεπτομερείς εξετάσεις. Εκτός από την κλινική εξέταση του ασθενούς, χρειάζονται εργαστηριακές εξετάσεις αίματος, απεικονιστικές εξετάσεις, συμπεριλαμβανομένων ακτινογραφιών και/ή μαγνητικής τομογραφίας, καθώς και άλλες ειδικές διερευνήσεις.

• Για παράδειγμα, στη ρευματοειδή πολυαρθρίτιδα, εκτός από τις ακτινογραφίες του σκελετού, πραγματοποιούνται υπέρηχοι του μυοσκελετικού συστήματος και των μαλακών μορίων για την αξιολόγηση της συναβιακής φλεγμονής.
• Σε υπόνοια οστεοπόρωσης, γίνεται οστεοδενσιμετρία DEXA και διάφοροι τύποι απορροφησιομετρίας. 
• Επιπλέον, για μυϊκές νόσους χρησιμοποιούνται ηλεκτρομυογραφία και/ή βιοψία μυϊκού ιστού.

Η θεραπεία είναι συχνά πολύπλοκη, βασισμένη όχι μόνο στη χορήγηση φαρμάκων, αλλά και στην εφαρμογή ορισμένων διαδικασιών (κατά περιπτώσεις και χειρουργικών), σε συνεδρίες αποκατάστασης και στην τήρηση ενός τρόπου ζωής που βοηθά στη βελτίωση ή ίαση της νόσου και στη γενική διατήρηση της υγείας.

Πώς επιλέγονται τα φάρμακα για υγιή οστά, μύες και αρθρώσεις

Η φαρμακευτική αγωγή πρέπει να συμφωνεί με τη συνταγή και τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού. 

Εκτός από τη συνταγογραφούμενη αγωγή, μπορεί να σας συσταθούν και ορισμένα συμπληρώματα διατροφής, όπως αυτά που περιέχουν ασβέστιο, μαγνήσιο, βιταμίνη Κ, φώσφορο, βιταμίνη C, ψευδάργυρο, κολλαγόνο κ.ά.

Εάν δεν είστε βέβαιοι ότι ένα συγκεκριμένο παρασκεύασμα που θεωρείτε ωφέλιμο είναι κατάλληλο για την πάθησή σας, είναι καλό να ρωτήσετε πρώτα τον γιατρό. Επίσης, να προμηθεύεστε πάντα φάρμακα και συμπληρώματα από αξιόπιστες πηγές.