ΔΡΑΣΗ ΚΑΙ ΜΗΧΑΝΙΣΜΟΣ

Μη οπιοειδές αναλγητικό και αντιπυρετικό, σε συνδυασμό με βιταμίνη C. Η παρακεταμόλη αναστέλλει περιφερειακά τα ερεθίσματα πόνου μέσω της αναστρέψιμης αναστολής της κυκλοοξυγενάσης, ενός ενζύμου που εμπλέκεται στη σύνθεση προσταγλανδινών. Η αντιπυρετική της δράση οφείλεται στην αναστολή των προσταγλανδινών στο κέντρο της θερμορρύθμισης που βρίσκεται στον υποθάλαμο. Έχει επιδείξει ασθενείς αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες σε ορισμένες μη ρευματικές παθήσεις. Σε άλλες περιπτώσεις, δεν αναμένεται αντιφλεγμονώδης δράση. Στην ίδια δόση, η αναλγητική και αντιπυρετική ισχύς της παρακεταμόλης είναι παρόμοια με αυτή του ακετυλοσαλικυλικού οξέος (ασπιρίνη).

ΕΙΔΙΚΕΣ ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΕΙΣ

- Κατά τη διάρκεια παρατεταμένης θεραπείας, συνιστάται η περιοδική παρακολούθηση της ηπατικής λειτουργίας και οι γενικές αιματολογικές εξετάσεις. - Αν και δεν μειώνει σημαντικά τη φλεγμονή, έχουν παρατηρηθεί πολύ θετικές επιδράσεις σε αρθριτικές παθήσεις γόνατος, πιθανώς λόγω της αναλγητικής του δράσης. - Η τροφή καθυστερεί την απορρόφηση της παρακεταμόλης.

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΑΣΘΕΝΩΝ

- Υψηλές δόσεις παρακεταμόλης ή παρατεταμένη θεραπεία χωρίς ιατρική παρακολούθηση μπορεί να προκαλέσουν ηπατική βλάβη, ειδικά σε ασθενείς που καταναλώνουν τακτικά αλκοολούχα ποτά. - Μην χρησιμοποιείτε αυτό το φάρμακο για περισσότερο από 10 συνεχόμενες ημέρες χωρίς ιατρική παρακολούθηση. Η παρατεταμένη θεραπεία ή οι υψηλές δόσεις πρέπει να λαμβάνονται υπό την επίβλεψη γιατρού. - Μην υπερβαίνετε τη συνιστώμενη ημερήσια δόση (μέγιστο 4 g/ημέρα· 2 g/ημέρα για αλκοολικούς). - Μην χρησιμοποιείτε παρακεταμόλη με μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα (ΜΣΑΦ) χωρίς ιατρική συμβουλή. - Η φαινακετίνη (ένας μεταβολίτης της παρακεταμόλης) μπορεί να σκουρύνει τα ούρα.

ΑΝΤΕΝΔΕΙΞΕΙΣ

- [ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΚΕΤΑΜΟΛΗ].

- [ΗΠΑΤΟΠΑΘΕΙΑ] (με ή χωρίς ηπατική ανεπάρκεια), ιογενής [ΗΠΑΤΙΤΙΔΑ]: αυξάνει τον κίνδυνο ηπατοτοξικότητας.

ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ

- Παρακεταμόλη: η χρήση βραχυπρόθεσμων θεραπευτικών δόσεων από το στόμα είναι γενικά αποδεκτή σε όλα τα στάδια της εγκυμοσύνης.

- Ασκορβικό οξύ: αποδεκτή χρήση σε χαμηλές δόσεις (Προσοχή σε υψηλές δόσεις).

ΦΑΡΜΑΚΟΚΙΝΗΤΙΚΗ

* Στοματική οδός:

- Απορρόφηση: ταχεία και πλήρης μετά από χορήγηση από το στόμα, με βιοδιαθεσιμότητα 75-85%. Μετά από δόση 1000 mg, επιτυγχάνεται Cmax 7,7-17,6 mcg/ml μετά από 0,5-2 ώρες. Εμφανίζει σημαντικό κορεσμό πρώτης διόδου ξεκινώντας από δόσεις των 2 g.

Επίδραση της τροφής: Η τροφή μπορεί να μειώσει τον ρυθμό απορρόφησης της παρακεταμόλης, αν και δεν αλλάζει ουσιαστικά την ποσότητα που απορροφάται.

- Κατανομή: Μετά από συστηματική απορρόφηση, κατανέμεται ευρέως στους περισσότερους ιστούς, φτάνοντας σε συγκεντρώσεις παρόμοιες με αυτές στο πλάσμα. Ο όγκος κατανομής του (Vd) είναι περίπου 1 L/kg. Τείνει να συσσωρεύεται ιδιαίτερα στο ήπαρ και τον νεφρικό μυελό. Η κατανομή είναι μέτρια ταχεία, με χρόνο ημιζωής στο πλάσμα (t1/2) 1-3 ώρες, ο οποίος μπορεί να είναι ακόμη ταχύτερος στους εφήβους. Εμφανίζει χαμηλή σύνδεση με τις πρωτεΐνες του πλάσματος, περίπου 10%, η οποία μπορεί να φτάσει το 20-40% σε ασθενείς με οξεία υπερδοσολογία. Είναι ικανό να διαπεράσει τον πλακούντα και τον αιματοεγκεφαλικό φραγμό, με συγκεντρώσεις στο εγκεφαλονωτιαίο υγρό (ΕΝΥ) 1,5 mcg/ml να ανιχνεύονται μετά από ενδοφλέβια έγχυση.

- Μεταβολισμός: υφίσταται έντονο ηπατικό μεταβολισμό (90-95%) μέσω αντιδράσεων σύζευξης, κυρίως με γλυκουρονικό οξύ και θειικό άλας.

Οι μεταβολικές οδοί είναι κορεσμένες σε υψηλές δόσεις, ιδιαίτερα η θείωση, η οποία οδηγεί σε μεταβολισμό μέσω εναλλακτικών οδών που περιλαμβάνουν το κυτόχρωμα P450 (CYP2E1). Αυτές οι οδοί παράγουν ηπατοτοξικούς μεταβολίτες όπως η Ν-ακετυλο-P-βενζοκινονοϊμίνη (NAPBI), η οποία καταναλώνει γλουταθειόνη κατά την αποβολή της. Η NAPBI στη συνέχεια μεταβολίζεται σε κυστεΐνη και μερκαπτουρικό οξύ.

Ικανότητα επαγωγής/αναστάλσεως ενζύμων: δεν φαίνεται να έχει σημαντικές επιδράσεις.

- Αποβολή: μεταβολισμός και επακόλουθη αποβολή στα ούρα, κυρίως ως συζεύγματα γλυκουρονιδίου (60-70%) και σε μικρότερο βαθμό ως συζεύγματα θειικού άλατος (20-30%) και συζεύγματα κυστεΐνης (3%). Μικρές ποσότητες βρίσκονται αμετάβλητες στα ούρα (<3%). Ο χρόνος ημιζωής αποβολής του είναι 1,5-3 ώρες. Μια μικρή ποσότητα απεκκρίνεται στη χολή (2,6%).

Φαρμακοκινητική σε ειδικές περιπτώσεις:

- Παιδιά: τα νεογνά μπορεί να έχουν ελαφρώς μεγαλύτερο t1/2 (4-11 ώρες), ενώ σε μεγαλύτερα παιδιά είναι παρόμοιος με αυτόν των ενηλίκων (περίπου 1,5-4,2 ώρες).

- Ηλικιωμένοι: μπορεί να παρουσιάσουν ελαφρώς μεγαλύτερο t1/2.

- Νεφρική ανεπάρκεια: η αποβολή μπορεί να μειωθεί σε ασθενείς με νεφρική ανεπάρκεια τελικού σταδίου (ClCr < 10 ml/min).

Απομακρύνεται μερικώς με αιμοκάθαρση, αιμοδιήθηση και περιτοναϊκή κάθαρση.

- Ηπατική ανεπάρκεια: μπορεί να παρουσιάσει ελαφρώς μεγαλύτερο t1/2, αν και η ικανότητα σύζευξης δεν τροποποιείται.

ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ

- [ΠΟΝΟΣ] ήπιας ή μέτριας έντασης.- [ΠΥΡΕΤΟΣ]. Εναλλακτική λύση αντί του ακετυλοσαλικυλικού οξέος στο πεπτικό έλκος, θεραπεία με από του στόματος αντιπηκτικά και σε αλλεργία στα σαλικυλικά.

ΑΛΛΗΛΕΠΙΔΡΑΣΕΙΣ

Η παρακεταμόλη μεταβολίζεται στο ήπαρ, παράγοντας ηπατοτοξικούς μεταβολίτες και επομένως μπορεί να αλληλεπιδράσει με φάρμακα που χρησιμοποιούν τις ίδιες μεταβολικές οδούς. Υπάρχουν κλινικά δεδομένα σχετικά με τις αλληλεπιδράσεις σε αυτό το επίπεδο με τα ακόλουθα φάρμακα:

- Από του στόματος αντιπηκτικά (ασενοκουμαρόλη, βαρφαρίνη): πιθανή ενίσχυση της αντιπηκτικής δράσης, με προφανώς μικρή κλινική σημασία. Θεωρούνται θεραπευτική εναλλακτική λύση έναντι των σαλικυλικών όταν η αντιπηκτική αγωγή χρησιμοποιείται ήδη. Ωστόσο, η δόση και η διάρκεια της θεραπείας θα πρέπει να είναι όσο το δυνατόν χαμηλότερες, με περιοδική παρακολούθηση του INR.

- Αιθυλική αλκοόλη: ενίσχυση της τοξικότητας της παρακεταμόλης, λόγω πιθανής επαγωγής ηπατικής παραγωγής ηπατοτοξικών προϊόντων που προέρχονται από την παρακεταμόλη.

- Αντισπασμωδικά (φαινυτοΐνη, φαινοβαρβιτάλη, μεθυλοφαινοβαρβιτάλη, πριμιδόνη): μειωμένη βιοδιαθεσιμότητα της παρακεταμόλης καθώς και ενίσχυση της ηπατοτοξικότητας σε περίπτωση υπερδοσολογίας, λόγω επαγωγής του ηπατικού μεταβολισμού.

- Βουσουλφάνη: Επειδή η παρακεταμόλη μπορεί να μειώσει τη διαθέσιμη γλουταθειόνη, η κάθαρση της βουσουλφάνης μπορεί να μειωθεί και τα επίπεδά της στον οργανισμό να αυξηθούν. Συνιστάται η ελαχιστοποίηση ή η αποφυγή της χορήγησης παρακεταμόλης πριν (< 72 ώρες) ή κατά τη διάρκεια της θεραπείας με βουσουλφάνη.

- Οιστρογόνα: μειωμένα επίπεδα παρακεταμόλης στο πλάσμα, με πιθανή αναστολή της δράσης της, λόγω πιθανής επαγωγής του μεταβολισμού της.

- Εξενατίδη: Η απορρόφηση της παρακεταμόλης μπορεί να μειωθεί από την εξενατίδη, καθώς επιβραδύνει την γαστρική κένωση. Αυτή η αλληλεπίδραση μπορεί να αποφευχθεί εάν το αναλγητικό χορηγηθεί 1 ώρα πριν από την εξενατίδη.

- Ισονιαζίδη: μειωμένη κάθαρση της παρακεταμόλης, με πιθανή ενίσχυση της δράσης ή/και της τοξικότητάς της, λόγω αναστολής του ηπατικού μεταβολισμού της.

- Λαμοτριγίνη: μείωση της περιοχής κάτω από την καμπύλη (20%) και του χρόνου ημιζωής (15%) της λαμοτριγίνης, με πιθανή αναστολή της δράσης της, λόγω πιθανής επαγωγής του ηπατικού μεταβολισμού της.

- Προπρανολόλη: αυξημένα επίπεδα παρακεταμόλης στο πλάσμα, λόγω πιθανής αναστολής του ηπατικού μεταβολισμού της.

- Ριφαμπικίνη: αυξημένη κάθαρση της παρακεταμόλης λόγω πιθανής επαγωγής του ηπατικού μεταβολισμού της.

Επιπλέον, υπάρχουν κλινικά δεδομένα σχετικά με τις αλληλεπιδράσεις με άλλους μηχανισμούς:

- Αντιχολινεργικά (γλυκοπυρρόνιο, προπανθελίνη): μειωμένη απορρόφηση της παρακεταμόλης, με πιθανή αναστολή της δράσης της, λόγω της μειωμένης ταχύτητας γαστρικής κένωσης.

- Ρητίνες ανταλλαγής ιόντων (χολεστυραμίνη): μειωμένη απορρόφηση της παρακεταμόλης, με πιθανή αναστολή της δράσης της, λόγω της δέσμευσης της παρακεταμόλης στο έντερο.

- Φάρμακα που προδιαθέτουν για νεφρολιθίαση (ακεταζολαμίδη, άλατα ασβεστίου, σακουιναβίρη, τοπιραμάτη, τριαμτερένη). Η ταυτόχρονη χορήγηση θα μπορούσε να οδηγήσει σε υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης νεφρολιθίασης. Αυτός ο συνδυασμός πρέπει να αποφεύγεται.

ΓΑΛΟΥΧΙΑ

Η παρακεταμόλη απεκκρίνεται στο μητρικό γάλα σε χαμηλές συγκεντρώσεις. Δεν έχουν αναφερθεί ανεπιθύμητες ενέργειες σε νεογνά μετά από χορήγηση από το στόμα στη μητέρα, εκτός από μία μεμονωμένη περίπτωση βρέφους με αναστρέψιμο κηλιδοβλατιδώδες εξάνθημα στο άνω μέρος του κορμού και του προσώπου.

Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα των συμπληρωμάτων βιταμίνης C σε υψηλές δόσεις σε θηλάζουσες μητέρες δεν έχουν αξιολογηθεί.

ΠΑΙΔΙΑ

Η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητα δεν έχουν τεκμηριωθεί σε παιδιά κάτω των 18 ετών. Δεν υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα για παιδιά.

ΟΔΗΓΙΕΣ ΓΙΑ ΤΗ ΣΩΣΤΗ ΧΟΡΗΓΗΣΗ

Αφήστε το δισκίο να διαλυθεί στη γλώσσα

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ

- Ενήλικες: 1 δισκίο κάθε 4 ώρες. Μην υπερβαίνετε τα 3 g παρακεταμόλης/ημέρα (6 δόσεις/ημέρα)

Μπορεί επίσης να καθοριστεί δοσολογικό σχήμα για ενήλικες ασθενείς με βάρος μικρότερο των 50 kg, ασθενείς με ήπια ή μέτρια ηπατική δυσλειτουργία, χρόνιο αλκοολισμό ή χρόνιο υποσιτισμό (χαμηλά ηπατικά αποθέματα γλουταθειόνης) και αφυδάτωση, το οποίο δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 2 g/24 ώρες.

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ ΣΕ ΗΠΑΤΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

Μην υπερβαίνετε τα 2 g/24 ώρες (4 δισκία των 500 mg)

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ ΣΕ ΝΕΦΡΙΚΗ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑ

FG 10-50 ml/λεπτό: 500 mg/6 ώρες

FG < 10 ml: 500 mg/8 ώρες

ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ

- [ΧΡΟΝΙΟΣ ΑΛΚΟΟΛΙΣΜΟΣ]: Η χρόνια κατανάλωση αλκοόλ (περισσότερα από 3-4 ποτά/ημέρα) μπορεί να ενισχύσει την ηπατική τοξικότητα της παρακεταμόλης. Οι χρόνιοι αλκοολικοί θα πρέπει να αποφεύγουν την παρατεταμένη θεραπεία ή τις υπερβολικές δόσεις παρακεταμόλης (δεν πρέπει να χορηγούνται περισσότερα από 2 g/ημέρα). Έχει παρατηρηθεί αυξημένη συχνότητα εμφάνισης ηπατοτοξικότητας και γαστρεντερικής αιμορραγίας σε ασθενείς που λαμβάνουν θεραπεία με σταθερές δόσεις παρακεταμόλης συν ακετυλοσαλικυλικό οξύ.

[ΑΝΑΙΜΙΑ]: Λόγω της πιθανής εμφάνισης αιματολογικών διαταραχών όπως θρομβοπενία, λευκοπενία, ακοκκιοκυτταραιμία, αιμολυτική αναιμία κ.λπ., συνιστάται προσοχή σε ασθενείς με αναιμία, αποφεύγοντας την παρατεταμένη θεραπεία. Σε αυτούς τους ασθενείς, υπάρχει κίνδυνος να μην εκδηλωθεί κυάνωση παρά τα αυξημένα επίπεδα μεθαιμοσφαιρίνης.

Οι παρατεταμένες θεραπείες θα αποφεύγονται επίσης σε ασθενείς με καρδιακές ή πνευμονικές διαταραχές.

- [ΑΝΑΙΜΙΑ ΛΟΓΩ ΑΝΕΠΑΡΚΕΙΑΣ ΓΛΥΚΟΖΗΣ 6-ΦΩΣΦΟΡΙΚΗΣ ΑΦΥΔΡΟΓΕΝΑΣΗΣ]: έχουν παρατηρηθεί περιπτώσεις αιμόλυσης.

- Σε σοβαρή νεφρική δυσλειτουργία με κάθαρση κρεατινίνης μικρότερη από 10 ml/min, το διάστημα μεταξύ των δόσεων πρέπει να είναι τουλάχιστον 8 ώρες. Σε ασθενείς με σοβαρή ή μέτρια νεφρική δυσλειτουργία, μπορεί να εμφανιστεί συσσώρευση συζευγμένων παραγώγων παρακεταμόλης. Η παρατεταμένη θεραπεία με υψηλές δόσεις αυξάνει τον κίνδυνο νεφρικής τοξικότητας.

- [ΑΛΛΕΡΓΙΑ ΣΤΑ ΣΑΛΙΚΥΛΙΚΑ]: Η παρακεταμόλη, ως αναλγητικό και αντιπυρετικό, αποτελεί μια πολύ έγκυρη εναλλακτική λύση για ασθενείς που είναι αλλεργικοί στα σαλικυλικά. Ωστόσο, έχουν παρατηρηθεί βρογχοσπαστικές αντιδράσεις σε ορισμένους ασθματικούς ασθενείς που είναι υπερευαίσθητοι στο ακετυλοσαλικυλικό οξύ ή σε άλλα ΜΣΑΦ. Αν και η συχνότητα εμφάνισης διασταυρούμενης αντιδραστικότητας είναι χαμηλή (λιγότερο από 5%), συνιστάται κλινική παρακολούθηση σε ασθενείς που είναι αλλεργικοί στα σαλικυλικά και λαμβάνουν θεραπεία με παρακεταμόλη.

- [ΠΕΤΡΕΣ ΣΤΑ ΝΕΦΡΑ] και ιστορικό λίθων στα νεφρά. Το ασκορβικό οξύ μπορεί να οξύνει τα ούρα και να προκαλέσει καθίζηση κρυστάλλων ουρικού οξέος, γεγονός που θα μπορούσε να προκαλέσει σχηματισμό λίθων στα νεφρά. Απαιτείται εξαιρετική προσοχή σε ασθενείς με αυτή την πάθηση.

ΠΡΟΦΥΛΑΞΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΕΚΔΟΧΑ

Αυτό το φάρμακο περιέχει ασπαρτάμη ως έκδοχο. Η ασπαρτάμη περιέχει φαινυλαλανίνη, η οποία μπορεί να είναι επιβλαβής για άτομα με φαινυλκετονουρία (PKU), μια σπάνια γενετική διαταραχή στην οποία η φαινυλαλανίνη συσσωρεύεται επειδή ο οργανισμός δεν είναι σε θέση να την αποβάλει σωστά. 10 mg ασπαρτάμης ισοδυναμούν με 5,61 mg φαινυλαλανίνης.

ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ

"ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΕΣ ΠΟΥ ΣΧΕΤΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΤΗΝ ΠΑΡΑΚΕΤΑΜΟΛΗ"

- Αιματολογικές διαταραχές: κατ' εξαίρεση, αιματολογικές διαταραχές, όπως [ΘΡΟΜΒΟΚΥΤΤΑΡΟΠΕΝΙΑ], [ΛΕΥΚΟΠΕΝΙΑ], [ΠΑΝΚΥΤΤΑΡΟΠΕΝΙΑ], [ΟΥΔΕΤΕΡΟΠΕΝΙΑ], [ΑΓΡΑΝΙΟΚΥΤΤΑΡΩΣΗ] και [ΑΙΜΟΛΥΤΙΚΗ ΑΝΑΙΜΙΑ] (σε ασθενείς με ανεπάρκεια G6PD).

- Δερματολογικά: [ΔΕΡΜΑΤΙΚΑ ΕΞΑΝΘΗΜΑΤΑ], [ΚΝΙΔΩΣΗ], [ΑΛΛΕΡΓΙΚΗ ΔΕΡΜΑΤΙΤΙΔΑ ΕΠΑΦΗΣ], [ΠΥΡΕΤΟΣ].

- Ενδοκρινικό/Μεταβολικό: κατ' εξαίρεση, [ΥΠΟΓΛΥΚΕΙΜΙΑ], ειδικά σε παιδιά.

- Ήπαρ και χοληφόρο: σπάνια, [ΙΚΤΕΡΟΣ], [ΑΥΞΗΣΗ ΤΡΑΝΣΑΜΙΝΑΣΩΝ], [ΗΠΑΤΟΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ] (που σχετίζεται με περιπτώσεις υπερδοσολογίας, είτε από την κατάποση 1 τοξικής δόσης είτε από αρκετές δόσεις υπερβολικών δόσεων).

- Ουρογεννητικό: μπορεί να προκαλέσει [ΝΕΦΡΟΠΑΘΕΙΑ] η οποία με τη σειρά της μπορεί να εξελιχθεί σε κατάσταση νεφρικής ανεπάρκειας, στείρα [ΠΥΟΥΡΙΑ] (θολά ούρα), ανεπιθύμητες νεφρικές επιδράσεις (με υψηλές δόσεις).

- Καρδιαγγειακά: σπάνια, [ΥΠΟΤΑΣΗ].

"RAMS ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΟ ΑΣΚΟΡΒΙΚΟ ΟΞΥ"

Συνήθως δεν προκαλεί ανεπιθύμητες αντιδράσεις, εκτός από ιδιαίτερα ευαίσθητα άτομα.

- Πεπτικό. Το πιο συνηθισμένο σύμπτωμα είναι η διάρροια, αν και συνήθως εμφανίζεται σε υψηλές δόσεις, άνω του 1 g για ενήλικες και 500 mg για παιδιά. Αυτή η διάρροια θα μπορούσε να οφείλεται στις οσμωτικές επιδράσεις του ασκορβικού οξέος στον εντερικό αυλό. Έχουν επίσης αναφερθεί ναυτία, έμετος, γαστρική υπεροξύτητα, κοιλιακός σπασμός και μετεωρισμός, αλλά αυτά συνήθως εμφανίζονται σε δόσεις υψηλότερες από 1 g.

- Ουρογεννητικό. Η χορήγηση μεγάλων ποσοτήτων βιταμίνης C έχει συσχετιστεί με την παραγωγή [ΛΙΘΩΝ ΣΤΑ ΝΕΦΡΑ], αν και αυτές έχουν εμφανιστεί μόνο σε άτομα με ιστορικό νεφρολιθίασης.

- Αιματολογικές. Έχουν περιγραφεί περιπτώσεις [ΑΙΜΟΛΥΤΙΚΗΣ ΑΝΑΙΜΙΑΣ] σε ασθενείς με ανεπάρκεια αφυδρογονάσης γλυκόζης-6-φωσφορικής, ειδικά σε νεογνά.

ΑΝΕΠΙΘΥΜΗΤΕΣ ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΕΚΔΟΧΑ

Αυτό το φάρμακο περιέχει σορβιτόλη. Οι ημερήσιες δόσεις άνω των 10 g σορβιτόλης που λαμβάνονται από το στόμα μπορεί να έχουν ήπια καθαρτική δράση και να οδηγήσουν σε διάρροια.

ΥΠΕΡΒΟΛΙΚΗ ΔΟΣΗ

Συμπτώματα: Η παρακεταμόλη μπορεί να προκαλέσει πολύ σοβαρή και δυνητικά θανατηφόρα δηλητηρίαση. Η τοξικότητα μπορεί να αρχίσει να εμφανίζεται από εφάπαξ δόσεις των 6 g σε ενήλικες ή 100 mg/kg σε παιδιά. Δόσεις άνω των 20-25 g είναι δυνητικά θανατηφόρες. Χρόνιες δόσεις άνω των 4 g/24 ώρες μπορούν να οδηγήσουν σε παροδική ηπατοτοξικότητα. Ωστόσο, ασθενείς που λαμβάνουν άλλα ηπατοτοξικά φάρμακα, επαγωγείς ενζύμων ή πάσχουν από χρόνιο αλκοολισμό μπορεί να είναι πιο ευάλωτοι στις τοξικές της επιδράσεις, απαιτώντας χαμηλότερες δόσεις για την πρόκληση τοξικότητας.

Ηπατοτοξικότητα μπορεί να εμφανιστεί σε επίπεδα Cp παρακεταμόλης άνω των 120 mcg/ml στις 4 ώρες και 30 mcg/ml στις 12 ώρες. Επίπεδα 300 mcg/ml στις 4 ώρες υπερδοσολογίας έχουν συσχετιστεί με ηπατοτοξικότητα στο 90% των ασθενών.

Η υπερδοσολογία παρακεταμόλης ακολουθεί τέσσερα χαρακτηριστικά κλινικά στάδια:

- Φάση Ι: εμφανίζεται λίγες ώρες μετά την υπερδοσολογία και διαρκεί έως και τις πρώτες 24 ώρες. Παρουσιάζεται με γενική αδιαθεσία, ναυτία και έμετο, κοιλιακό άλγος, ωχρότητα, υπερβολική εφίδρωση και ανορεξία. Η ηπατική λειτουργία και οι ηπατικές παράμετροι είναι φυσιολογικές.

- Φάση II: εμφανίζεται 24-36 ώρες μετά την υπερδοσολογία. Αρχίζουν να εμφανίζονται συμπτώματα ηπατικής βλάβης, όπως κοιλιακό άλγος στο δεξιό υποχόνδριο και αυξημένα επίπεδα τρανσαμινασών και χολερυθρίνης, καθώς και χρόνος προθρομβίνης.

- Φάση III: Αυτή εμφανίζεται 72-96 ώρες μετά την υπερδοσολογία και συμπίπτει με την κορύφωση της ηπατοτοξικότητας. Τα επίπεδα τρανσαμινασών μπορεί να αυξηθούν σε 10.000 U/L ή υψηλότερα, μαζί με αυξήσεις στη χολερυθρίνη, τη γλυκόζη, το γαλακτικό και το φωσφορικό, καθώς και αυξημένο χρόνο προθρομβίνης. Ο ασθενής μπορεί να παρουσιάσει εγκεφαλοπάθεια και κώμα. Έχουν επίσης αναφερθεί περιστασιακά νεφρική σωληναριακή νέκρωση και μυοκαρδιακή εμπλοκή. Ο θάνατος μπορεί να προκληθεί από κεραυνοβόλο ηπατική ανεπάρκεια με ηπατική νέκρωση.

- Φάση IV: εμφανίζεται 7-8 ημέρες μετά την υπερδοσολογία. Ανάρρωση των ασθενών που έχουν επιβιώσει από το προηγούμενο στάδιο.

Ο κίνδυνος σοβαρής δηλητηρίασης από παρακεταμόλη εξαρτάται από την οδό χορήγησης και τις συνθήκες χρήσης. Συνεπώς, δεν αναμένεται σοβαρή δηλητηρίαση σε περιπτώσεις υπερδοσολογίας με υπόθετα (αν και είναι πιθανή με κατάποση, κάτι που είναι σπάνιο) ή με ενέσιμες μορφές (λόγω της χρήσης τους σε νοσοκομεία υπό ιατρική παρακολούθηση, παρόλο που έχει συμβεί σοβαρή δηλητηρίαση λόγω σύγχυσης σχετικά με τη δόση της παρακεταμόλης ή τον όγκο του ενέσιμου διαλύματος). Ωστόσο, δεν μπορεί να αποκλειστεί εντελώς.

Θεραπεία: Σε περίπτωση υπερδοσολογίας από το στόμα, και κατά προτίμηση εντός 4 ωρών από την κατάποση, θα πραγματοποιηθεί γαστρική αναρρόφηση και πλύση, μαζί με χορήγηση ενεργού άνθρακα, μειώνοντας την απορρόφηση της παρακεταμόλης.

Η Ν-ακετυλοκυστεΐνη είναι το ειδικό αντίδοτο για την υπερδοσολογία παρακεταμόλης. Η Ν-ακετυλοκυστεΐνη μπορεί να χορηγηθεί από το στόμα σε ενήλικες και παρεντερικά σε ενήλικες και παιδιά.

- Ενδοφλέβια χορήγηση: η δόση που πρέπει να χορηγηθεί είναι 300 mg/kg, σε διάστημα 20 και 15 λεπτών, σύμφωνα με το ακόλουθο σχήμα:

* Ενήλικες: αρχικά 150 mg/kg (ισοδύναμο με 0,75 ml/kg υδατικού διαλύματος 20%, με pH 6,5) με αργή ενδοφλέβια ένεση ή αραιωμένο σε 200 ml διαλύματος γλυκόζης 5%, σε διάστημα 15 λεπτών.

Στη συνέχεια, 50 mg/kg (0,25 ml/kg υδατικού διαλύματος 20%, pH 6,5) αραιώθηκαν σε 500 ml διαλύματος γλυκόζης 5% ως ενδοφλέβια έγχυση για 4 ώρες.

Τέλος, 100 mg/kg (0,50 ml/kg υδατικού διαλύματος 20%, με pH 6,5) αραιώθηκαν σε 1.000 ml ορού γλυκόζης 5% ως ενδοφλέβια έγχυση για 16 ώρες.

* Παιδιά: θα χορηγηθεί το ίδιο σχήμα, αν και ο όγκος των διαλυμάτων έγχυσης θα προσαρμοστεί στην ηλικία και το βάρος του παιδιού για να αποφευχθεί η πνευμονική αγγειακή συμφόρηση.

Η αποτελεσματικότητα της παρεντερικής θεραπείας με Ν-ακετυλοκυστεΐνη φτάνει στο μέγιστο όταν χορηγείται εντός 8 ωρών από την υπερδοσολογία, μειώνοντας σταδιακά στη συνέχεια μέχρι να μην είναι αποτελεσματική στις 15 ώρες.

Η χορήγηση Ν-ακετυλοκυστεΐνης μπορεί να διακοπεί όταν τα επίπεδα παρακεταμόλης στο πλάσμα είναι κάτω από 200 mcg/ml.

- Χορήγηση από το στόμα (μόνο για ενήλικες): Αρχικά 140 mg/kg, ακολουθούμενα από 17 δόσεις των 70 mg/kg κάθε 4 ώρες. Η δόση πρέπει να αραιώνεται σε νερό, κόλα ή χυμό πορτοκαλιού ή σταφυλιού μέχρι τελική συγκέντρωση 5%, καθώς έχει δυσάρεστη γεύση και μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό ή σκληρυντικό. Εάν η δόση γίνει εμετός εντός 1 ώρας, θα πρέπει να επαναληφθεί.

Εάν είναι απαραίτητο, θα χορηγηθεί αραιωμένο σε νερό μέσω δωδεκαδακτυλικού σωλήνα.

Εάν ο ασθενής εμφανίσει συμπτώματα ηπατοτοξικότητας, η ηπατική λειτουργία θα πρέπει να παρακολουθείται κάθε 24 ώρες.