Ακετυλοσαλικυλικό οξύ

Το ακετυλοσαλικυλικό οξύ διατίθεται σε μορφή κρεμών κατά της ακμής, σαμπουάν και δισκίων σε διάφορες δόσεις:

• Δισκία ακετυλοσαλικυλικού οξέος Richter 100 mg ή 500 mg - κουτί με 30 δισκία
• Δισκία ακετυλοσαλικυλικού οξέος Zentiva 500 mg - κουτί με 30 δισκία

Τα δισκία διατίθενται επίσης σε γαστροανθεκτική μορφή και σε συνδυασμό με ανθρακικό ασβέστιο (Acid acetilsalicilic Tampon), που χρησιμεύει στη μείωση της γαστρικής οξύτητας που προκαλείται από το ακετυλοσαλικυλικό οξύ. 

Το ακετυλοσαλικυλικό οξύ, γνωστό και ως «ασπιρίνη», χρησιμοποιείται για τη θεραπεία και την πρόληψη υποτροπής του εμφράγματος του μυοκαρδίου, για τη θεραπεία της ασταθούς στηθάγχης (πόνος στο στήθος), μετά από ορισμένες επεμβάσεις (π.χ. παράκαμψη στεφανιαίας αρτηρίας) και για την πρόληψη ισχαιμικών εγκεφαλικών επεισοδίων (ΑΕΕ) ή παροδικών ισχαιμικών επεισοδίων (TIA).

Το ακετυλοσαλικυλικό οξύ χρησιμοποιείται ευρέως για την αναλγητική του δράση, που ανακουφίζει από ήπιο έως μέτριο πόνο όπως μυαλγίες, κεφαλαλγία, οδοντιαλγία, νευραλγίες και πόνο στις αρθρώσεις, καθώς και για την αντιπυρετική και αντιφλεγμονώδη δράση του, που συχνά αξιοποιείται σε ρευματικές παθήσεις (π.χ. ρευματοειδής αρθρίτιδα). 

Μπορεί να χρησιμοποιηθεί βραχυπρόθεσμα για την αντιμετώπιση συμπτωμάτων που σχετίζονται με γρίπη και κρυολόγημα.

Επιπλέον, το ακετυλοσαλικυλικό οξύ χρησιμοποιείται στη δερματολογία σε σαμπουάν, αφρόλουτρα και κρέμες κατά της ακμής. Το ακετυλοσαλικυλικό οξύ σε αυτά τα προϊόντα μειώνει τη τοπική φλεγμονή και τα συναφή συμπτώματα (ερυθρότητα, κνησμός, αίσθημα καψίματος) και βοηθά στην ήπια απομάκρυνση των λέπιων από το τριχωτό της κεφαλής και το δέρμα. Κρέμες από τη σειρά «The Ordinary» χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της ακμής και περιέχουν ακετυλοσαλικυλικό οξύ.

Προσοχή: η ακμή μπορεί να έχει πολλούς αιτιολογικούς παράγοντες και είναι σκόπιμο να ζητήσετε συμβουλή από δερματολόγο ή ενδοκρινολόγο.

Το ακετυλοσαλικυλικό οξύ δρα αναστέλλοντας ένα ένζυμο (κυκλοοξυγενάση) που μεσολαβεί στην προσκόλληση των αιμοπεταλίων και στη διαδικασία σχηματισμού θρόμβων. Με αυτόν τον τρόπο μειώνει την παραγωγή προσταγλανδινών που έχουν σημαντικούς ρόλους στο σώμα.

Οι δόσεις του ακετυλοσαλικυλικού οξέος διαφέρουν ανάλογα με το επιθυμητό αποτέλεσμα ως εξής:

• για αντιαιμοπεταλιακό αποτέλεσμα: η δόση κυμαίνεται μεταξύ 100 - 300 mg σε περιπτώσεις οξίων καρδιαγγειακών επεισοδίων (έμφραγμα του μυοκαρδίου, ισχαιμικό εγκεφαλικό)
• για αναλγητική και αντιπυρετική δράση: χορηγείται ένα δισκίο 500 mg με δυνατότητα επανάληψης της δόσης κάθε 4 ώρες, αν χρειαστεί
• για αντιφλεγμονώδη δράση: μπορούν να χορηγηθούν 3–4 g ακετυλοσαλικυλικού οξέος ημερησίως (ισοδύναμο με 6–8 δισκία των 500 mg ανά ημέρα, σε διαστήματα 6 ωρών) ή 85–100 mg ανά kg σωματικού βάρους ημερησίως σε περίπτωση οξείας πολυαρθρικής ρευματοπάθειας

Τα δισκία ακετυλοσαλικυλικού οξέος λαμβάνονται ολόκληρα, με επαρκή ποσότητα υγρού, κατά τα γεύματα για την πρόληψη γαστρικών ανεπιθύμητων ενεργειών.

Τα δισκία αυτά δεν πρέπει να χορηγούνται σε παιδιά κάτω των 16 ετών, καθώς οι κίνδυνοι σε αυτή την ηλικιακή ομάδα δεν είναι γνωστοί.

Παρόλο που η ασπιρίνη ή το ακετυλοσαλικυλικό οξύ χρησιμοποιούνται ευρέως, παραμένουν φάρμακο και μπορεί να προκαλέσουν ποικίλες ανεπιθύμητες ενέργειες. Όσο μεγαλύτερη είναι η δόση και η διάρκεια χορήγησης, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών.

Οι πιο γνωστές ανεπιθύμητες είναι: δυσπεψία, γαστρικοί πόνοι, αιμορραγίες, ρινορραγίες, αιμορραγία των ούλων, σιδηροπενική αναιμία (δευτεροπαθής από μικροαιμορραγίες). Σπανιότερα αναφέρονται: αλλεργικές αντιδράσεις, ίλιγγος, εμβοές (βουητό στα αυτιά), υπογλυκαιμία, βρογχικό άσθμα, γαστρικός ερεθισμός που εκδηλώνεται με ναυτία, κοιλιακό άλγος, έμετος. 

Για την πλήρη λίστα ανεπιθύμητων αντιδράσεων συνιστάται να διαβάσετε προσεκτικά το φύλλο οδηγιών του φαρμάκου.

Η χορήγηση αντενδείκνυται σε περιπτώσεις: υπερευαισθησίας στο ακετυλοσαλικυλικό οξύ ή σε άλλα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, ιστορικού γαστρεντερικών αιμορραγιών (ενεργό γαστρικό ή δωδεκαδακτυλικό έλκος, διάτρηση, ενεργή αιμορραγία), βρογχικού άσθματος που επάγεται από το ακετυλοσαλικυλικό οξύ ή άλλα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, μαστοκυττάρωση, το τελευταίο τρίμηνο της κύησης, παιδιά κάτω των 16 ετών, σοβαρές ηπατικές, καρδιακές ή νεφρικές παθήσεις.

Δεν πρέπει να συνδυάζεται με μεθοτρεξάτη σε δόσεις μεγαλύτερες από 15 mg την εβδομάδα (αυξάνει την αιματολογική τοξικότητα).

Η χορήγηση ακετυλοσαλικυλικού οξέος δεν συνιστάται κατά τη διάρκεια της κύησης, εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις και μόνο κατόπιν ιατρικής σύστασης. Το ακετυλοσαλικυλικό οξύ αποβάλλεται στο μητρικό γάλα, γι' αυτό δεν πρέπει να χορηγείται σε θηλάζουσες γυναίκες.

Το ακετυλοσαλικυλικό οξύ δεν επηρεάζει την ικανότητα οδήγησης οχημάτων ή τον χειρισμό μηχανημάτων.

Ναι, μπορεί να αλληλεπιδράσει με ορισμένα φάρμακα και να αυξήσει τον κίνδυνο αιμορραγικών επεισοδίων, επομένως απαιτείται προσοχή όταν συνδυάζεται με:

• άλλα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη
• γλυκοκορτικοειδή
• από του στόματος αντιπηκτικά
• ηπαρίνη
• θρομβολυτικά

Ο συνδυασμός με αλκοόλ δεν συνιστάται, γιατί αυξάνει τον κίνδυνο γαστρεντερικής αιμορραγίας λόγω του αθροιστικού διαβρωτικού αποτελέσματος στο γαστρικό βλεννογόνο.