Trądzik różowaty: jak leczyć, dieta, jak "ukryć"

Chorobę po raz pierwszy opisano w XIV wieku przez francuskiego chirurga Guya de Chauliac opisano. W naszych regionach wciąż panuje niejasność co do terminologii: couperose często nazywa się po prostu tworzeniem się sieci naczyń na twarzy, podczas gdy rosacea oznacza inne objawy (grudki, krosty). Jednak w zagranicznej literaturze medycznej couperose i rosacea są synonimami.

W XIX wieku pojawiła się właściwa nazwa rosacea (acne rosacea - „różowy trądzik”). Później okazało się, że takie stany zapalne mają niewiele wspólnego z trądzikiem, ale nazwa przyjęła się na stałe.

Objawy i przyczyny trądziku różowatego

Dermatolodzy dzielą chorobę objawową na cztery podtypy. Często są to właśnie podtypy, a nie stadia rozwoju choroby, ale czasami mogą się one przeplatać wraz z nasilaniem się objawów.

• Podtyp 1, rumieniowo-telangiektatyczny trądzik różowaty - Rumień (zaczerwienienie) i teleangiektazje (widoczne naczynka) są zlokalizowane głównie w centralnej części twarzy. Bez terminowego leczenia objawy te mogą utrzymywać się trwale;
• Podtyp 2, grudkowo-krostkowy trądzik różowaty (trądzik) - może występować łącznie z pierwszym podtypem lub samodzielnie. W tym przypadku zaczerwienienie jest bardziej intensywne i towarzyszą mu wykwity - grudki (bez ropy) i krosty (z ropą);
• W podtypie trądziku różowatego 3 - trądziku phymatycznym - mogą pojawić się te same zaczerwienienia, krosty i grudki, ale dodatkowo skóra twarzy staje się nierówna z powodu pogrubienia naskórka i występowania guzowatych wybrzuszeń (typowych przerostów). Guzki są wynikiem powiększonych gruczołów łojowych i pogrubienia tkanki łącznej w skórze. Mogą występować w dowolnej części twarzy: na przykład rhinophyma to phymatyczna zmiana kształtu nosa;
• Podtyp 4 (oczny rosacea ) - najcięższa forma trądziku różowatego, obejmująca oczy. Objawy przypominają jęczmień ("jęczmień") - zarówno wizualnie, jak i w odczuciach: łzawienie, uczucie ciała obcego w oku, swędzenie, pieczenie.

Grupy ryzyka

Nie ma wyraźnych ograniczeń, trądzik różowaty może wystąpić u każdego w każdym wieku, zwłaszcza jeśli w wywiadzie występował umiarkowany lub ciężki trądzik. Jednak najczęściej rozpoznaje się go u kobiet po 30. roku życia, które mają niebieskie oczy, blond włosy i jasną skórę. W takim przypadku trądzik różowaty zwykle objawia się w łagodnej postaci (podtypy 1 i 2).

Mężczyźni chorują rzadziej, ale przebieg choroby jest cięższy - często prowadzi do trzeciego podtypu (phymatycznego).

Przyczyny trądziku różowatego...

... niestety nie są jeszcze dokładnie znane. Jednak naukowcy mają przypuszczenia dotyczące związku trądziku różowatego z:

• Czynnikiem dziedzicznym - jeśli bliscy krewni mają trądzik różowaty, ryzyko jego rozwoju wzrasta;
• Reakcją immunologiczną. W podtypie 2 (trądzik) na skórze pacjentów często stwierdza się roztocze mieszkowe Demodex folliculorum ("długie" w przeciwieństwie do krótszego Demodex brevis). W przewodzie pokarmowym tego pasożyta bytują bakterie Bacillus oleronius. Gdy dostaną się na skórę, aktywują odpowiedź immunologiczną, która, według naukowców, prowadzi do "acne rosea" - krost i grudek;
• Obecnością Helicobacter pylori - bakterii wywołującej wrzody żołądka i dwunastnicy. Helicobacter produkuje enzym ureazę, który poprzez mechanizmy sprzężenia zwrotnego aktywuje wydzielanie hormonu gastryny. Prowadzi to do nadmiernej sekrecji kwasu solnego i przewlekłego zapalenia górnego odcinka przewodu pokarmowego. Jednak ta bakteria jak dotąd znajduje się jedynie na liście potencjalnych wyzwalaczy trądziku różowatego - bez dowodu bezpośredniego związku;
• Białkiem skóry cathelicidinem, które normalnie uczestniczy w obronie skóry przed infekcjami, lecz przy zwiększonym poziomie może prowadzić do zaczerwienienia i obrzęku skóry.

Leczenie trądziku różowatego

Niezależnie od przypuszczalnych lub rzeczywistych przyczyn choroby - tylko dermatolog może ją w pełni leczyć. Leczenie farmakologiczne trądziku różowatego w zależności od podtypu może obejmować stosowanie brimonidyny, oksymetazoliny, iwermektyny, metronidazolu, antybiotyków tetracyklinowych, ogólnoustrojowych retinoidów, kortykosteroidów i innych „poważnych” preparatów, których samodzielne stosowanie jest surowo zabronione. Stosuje się także terapię laserową.

Ponadto zdecydowanie zaleca się przy każdej postaci i nasileniu trądziku różowatego:

• Suplementy diety z antyoksydantami - albo przynajmniej zwiększenie ilości pokarmów bogatych w antyoksydanty w diecie. Listy tych produktów łatwo znaleźć w internecie, najważniejsze - aby dane jedzenie nie znajdowało się na liście potencjalnych wyzwalaczy trądziku różowatego, które opisujemy poniżej w artykule;
• dokładne badanie przewodu pokarmowego (PP) i leczenie wszystkich rozpoznanych chorób.

Jednak poza leczeniem farmakologicznym (a czasem zamiast niego w łagodnych postaciach trądziku różowatego) trzeba przestrzegać pewnych dodatkowych zasad dotyczących diety i stylu życia ogólnie.

Dieta przy trądziku różowatym

Dieta przy trądziku różowatym nie jest szczególnie surowa, ale niektóre pokarmy mogą działać jako wyzwalacze - 'triggery' - pogorszenia choroby. Nie oznacza to, że należy ich całkowicie unikać, ale warto zwracać uwagę na reakcję skóry po ich spożyciu.

Lista produktów, które mogą zaostrzać trądzik różowaty, zaczyna się od produktów bogatych w histaminę. Histamina to neuroprzekaźnik (przekaźnik sygnałów z ciała do OUN) i mediator reakcji alergicznych natychmiastowego typu. Oznacza to, że gdy histamina „uzna”, że organizm jest narażony na pewne zagrożenie, następuje natychmiastowa odpowiedź immunologiczna w postaci rozszerzenia naczyń krwionośnych. Tak działa mechanizm reakcji alergicznej.

W niektórych przypadkach histamina w pokarmach może nawet prowadzić do zatruć pokarmowych, które często są mylone z alergią pokarmową. Największym zagrożeniem są ryby (tuńczyk, makrela) długo przechowywane. Nawiasem mówiąc, silny zapach zepsutej ryby ma „nuty przypominające histaminę” - w takim przypadku zawartość tej substancji w produkcie znacznie wzrasta. Czasem przyczyną zatrucia histaminowego staje się "zanieczyszczony" ser szwajcarski.

Substancja ta występuje również w zwykłych, niezmienionych produktach, takich jak:

• grillowana wieprzowina (mniej histaminy w wieprzowinie gotowanej);
• produkty fermentowane - kiszona kapusta, kimchi itp.;
• produkty zawierające bakterie kwasu mlekowego (a więc również fermentowane) - śmietana, jogurt. Na przykład dojrzewający ser świeży zawiera więcej histaminy niż świeży - ta sama zasada dotyczy "dojrzewania" mięsa i ryb;
• maliny, winogrona;
• bakłażan, pomidory, szpinak;
• prawie wszystkie przetworzone produkty - konserwy, wędliny itp.;
• sos sojowy;
• drożdże pewnych typów;
• kakao;
• wino itd.

U niektórych osób te produkty mogą pogarszać przebieg trądziku różowatego.

Innymi wyzwalaczami mogą być: wątroba (wszystkich zwierząt/ptaków), banany, rodzynki, figi, fasola (strączkowa i bób), groszek, awokado, czekolada, wanilia, ocet.

Ponadto ostre i pikantne potrawy mogą działać jako wyzwalacze. Zwracaj uwagę na swoją dietę, aby zidentyfikować osobiste „triggery” trądziku różowatego.

Prowadź dziennik żywieniowy i zapisuj wszystko, co jesz i pijesz w ciągu dnia. Nie zawsze pamiętamy wszystkie szczegóły naszego menu w ciągu dnia. Prowadzenie specjalnego dziennika pomaga uzyskać jasny obraz przyczyn i skutków, dzięki czemu można bezpiecznie wyeliminować „niebezpieczne” produkty, a także wyzwalające napoje, do których oprócz wspomnianego kakao i wina należą:

• piwo, bourbon, gin, wódka, szampan;
• wszystkie gorące napoje, w tym gorąca herbata/kawa, gorący cydr, gorąca czekolada. Nie wspominając o zagotowanym winie - gorące wino może wywołać szczególnie "błyszczącą" reakcję skóry.

Inne czynniki

Oczywiście wyzwalaczem trądziku różowatego może być nie tylko to, co przyjmujemy - jedzenie, napoje, leki - ale także czynniki zewnętrzne. Należą do nich nadmierne przegrzewanie/wychładzanie, aktywność słońca, nadmierny wysiłek fizyczny, produkty kosmetyczne (szczególnie zawierające alkohol, kamforę, kwas glikolowy, aceton, oczar wirginijski, perfumy), częste kąpiele lub prysznice.

Organiczne „wewnętrzne” czynniki również odgrywają ważną rolę - nerwowość, zmiany w organizmie podczas menopauzy, przewlekły kaszel.

Jak widać, choroba ta wymaga nie tylko leczenia farmakologicznego przez dermatologa, ale także szczególnej uwagi na wiele czynników niezwiązanych z przyjmowaniem leków. Dlatego najlepszym podejściem do trądziku różowatego jest podejście kompleksowe.

Jak "ukryć" trądzik różowaty za pomocą kosmetyków

Wyjaśniamy od razu - "kamuflowanie" za pomocą kosmetyków dekoracyjnych nie jest konieczne dla każdego. Nie ma ono efektu terapeutycznego, więc potrzeba jego stosowania zależy wyłącznie od osoby z trądzikiem różowatym, w zależności od jej potrzeb estetycznych i psychologicznych.

Jeśli jednak istnieje chęć wizualnego "ukrycia" zaczerwienień i sieci naczyń, należy używać korektorów i/lub baz z zielonym zabarwieniem. Zielony odcień służy do maskowania czerwonych obszarów skóry, podczas gdy żółty do fioletowych, lawendowo-fioletowy do żółto-brązowych, a różowy do niebieskich.

Cały proces "kamuflażu" składa się z następujących kroków:

1. Mycie hipoalergicznym preparatem.
2. Tonizacja i nawilżenie twarzy tonikiem, serum, kremem (najlepiej dermatologicznie specjalizowanym dla skóry z trądzikiem różowatym).
3. Nałóż zielony korektor/bazę na czerwone obszary skóry.
4. Zwykły korektor o mocniejszym kryciu lub podkład / krem CC.
5. Puder, róż, rozświetlacz itp. - w zależności od upodobań.

Mamy jednak nadzieję, że zalecenia z naszego dzisiejszego artykułu pomogą czytelnikom z trądzikiem różowatym rozwiązać ten problem jak najszybciej i możliwie kompletnie w sposób terapeutyczny, a nie poprzez "kamuflaż".

Zwracaj uwagę na swoją dietę i inne możliwe wyzwalacze zaostrzeń, prowadź dziennik żywieniowy i - co najważniejsze - nie odkładaj wizyty u dermatologa. Samoleczenie trądziku różowatego może znacznie pogorszyć jego przebieg.