Bóle głowy. Rodzaje, przyczyny, leczenie

Ból głowy to dolegliwość występująca w dowolnym obszarze głowy lub szyi.

Ból może mieć charakter przerywany lub ciągły, być zlokalizowany lub rozlany, tępy lub pulsujący, ostry. Może występować w konkretnej części głowy (ból czoła, ból z tyłu głowy, ból na czubku głowy, ból wokół oczu), po jednej stronie głowy lub po obu, trwając przez minuty, godziny lub dni.

Ból głowy jest również najczęstszą przyczyną zgłaszania się do lekarza. Dane WHO wskazują, że połowa dorosłej populacji doświadczyła epizodu bólu głowy w ciągu ostatniego roku. Bóle głowy są problemem na skalę światową, niedodiagnozowanym, a w efekcie niedostatecznie leczonym.

Rodzaje bólów głowy

W zależności od pochodzenia objawów

Z medycznego punktu widzenia bardzo istotne jest ustalenie, czy ból głowy jest głównym problemem (ból pierwotny), czy też objawem istniejącej choroby (ból wtórny).

Bóle pierwotne nie mają medycznej przyczyny. Występują w wyniku naszego stylu życia, odczuwanego stresu, niewystarczającej ilości snu, traumatycznych wydarzeń w życiu, złej diety.

Bóle pierwotne obejmują:

1. Ból napięciowy. Ból napięciowy jest bardzo powszechny. Może występować do 15 dni w miesiącu — wtedy mówimy o bólu epizodycznym. Jeżeli jednak występuje ponad 15 dni w miesiącu, jest to ból przewlekły.
2. Autonomiczne bóle trójdzielne
3. Migrena. Migrena jest chorobą przewlekłą i najczęściej spotykanym bólem pierwotnym. Może mieć umiarkowane lub duże natężenie i może jej towarzyszyć:

• nadwrażliwość na dźwięki (fonofobia);
• nadwrażliwość na światło (fotofobia);
• niemożność wykonywania aktywności i koncentracji;
• nudności, wymioty;

Migrena występuje najczęściej u kobiet w wieku 35–45 lat, ale może pojawić się w ciągu całego życia. Ból może utrzymywać się przez kilka dni. Początek migreny może być poprzedzony objawami zwiastunowymi zwanymi aurą. Mogą one pojawić się od kilku minut do 1 godziny przed rozpoczęciem epizodu bólu głowy. Najczęstszymi objawami są drętwienie ramion lub nóg oraz błyski światła. U osób starszych napady migreny zmniejszają się na częstotliwości i natężeniu albo mogą całkowicie ustąpić.

Wyróżnia się kilka rodzajów migreny:

• Migrena podstawna: bólowi towarzyszy podwójne widzenie, bełkotliwa mowa, zawroty głowy z szumem w uszach;
• Migrena hemiplegiczna: może pojawić się również osłabienie mięśni po jednej stronie ciała, lewej lub prawej;
• Migrena siatkówkowa: objawy wzrokowe w jednym oku.

Migreno Stop lub Migrenyr można stosować w celu zmniejszenia częstotliwości i nasilenia napadów.

Migrenyr, 30 tabletek, Nyrvusano

67

€ 17,40

Kup

Migreno Stop, 25 kapsułek, Pro Natura

60

€ 2,40

Kup

Wtórne bóle głowy

Wtórne bóle głowy zawsze mają przyczynę medyczną.

Ten rodzaj bólu jest z medycznego punktu widzenia najistotniejszy, ponieważ może wskazywać na rozwój choroby (uraz mózgu, zapalenie mózgu, nerwobóle), pogorszenie istniejącego schorzenia lub pojawienie się powikłania wcześniejszej choroby.

W zależności od miejsca występowania bólu

• Bóle uogólnione - mogą być spowodowane przeziębieniem/grypą, nadmiernym lub zbyt małym napięciem, urazem głowy;
• Ból czołowy - dotyczy obszaru nad brwiami. Może też być bólem zatok czołowych, występującym po grypie lub silnym kaszlu;
• Bóle boczne - są nieco łagodniejsze w natężeniu i występują po jednej ze stron głowy. Takie bóle nie przerywają codziennej aktywności;
• Bóle w okolicy szczęki - zwykle spowodowane są problemami stomatologicznymi;
• Ból z tyłu szyi - związany jest z kręgosłupem szyjnym i mięśniami szyi (szczególnie gdy przy poruszaniu głową w prawo i w lewo lub w górę i w dół występują silne zawroty głowy);
• Bóle w okolicy oka - odczuwane za gałkami ocznymi, mogą być spowodowane silnym zmęczeniem, chorobą oczu lub zapaleniem zatok;

Przyczyny bólów głowy

Ból głowy jest objawem, którego nie należy traktować obojętnie. Przyczyny są dość trudne do zidentyfikowania i wielorakie. Bardzo ważny jest wywiad z pacjentem, który pomaga znaleźć przyczynę bólu, ale też często konieczne są bardziej złożone badania (MRI, TK).

Wyróżniamy najczęstsze przyczyny:

• Alergia;
• Tętniak - któremu towarzyszy silny ból. Na początku może przypominać migrenę, później prowadzić do podwójnego widzenia, sztywności karku, utraty przytomności. Tętniak może być wynikiem niekontrolowanego nadciśnienia i przyczyn genetycznych;
• Zapalenie stawów - objawia się bólem szyi i głowy, a ruch nasila ten ból. Przyczyną są zmiany w odcinku szyjnym kręgosłupa rozwijające się z czasem;
• Czynniki genetyczne - słabo zbadane. Uważa się, że uwolnienie substancji takich jak serotonina i histamina może powodować bóle głowy;
• Atak paniki - objawy obejmują zawroty głowy, ból głowy, nieregularne bicie serca, osłabienie;
• Przyczyny hormonalne - powodują silne, przypominające migrenę bóle głowy i występują częściej u kobiet, które częściej doświadczają wahań poziomu hormonów;
• Bóle wywołane kaszlem - występują na skutek napięcia przy kichaniu, kaszlu lub wydmuchiwaniu nosa;
• Odwodnienie;
• Bóle oczodołowe - zmęczenie oczu lub ból oczu może prowadzić do problemów ze wzrokiem;
• Bóle po wysiłku - krótkotrwałe, uogólnione bóle głowy, które występują po lub w trakcie wysiłku fizycznego;
• Bóle codzienne - tępe, rozlane, utrzymujące się przez cały dzień. Mogą być związane z depresją, lękiem, nadmiernym stosowaniem niektórych leków i częściej dotyczą osób w wieku 30–40 lat;
• Gorączka - powoduje uogólniony ból o umiarkowanym do dużego natężeniu. Może jej towarzyszyć ból gardła i nudności. Zalecane jest pilne leczenie medyczne oraz prawidłowe ustalenie etiologii;
• Bóle pourazowe - są uogólnione, oporne na leczenie i mogą występować codziennie;
• Nadciśnienie - bóle są bardziej nasilone rano i zmniejszają się w ciągu dnia;

Objawy bólu głowy

Pojawieniu się bólu głowy mogą poprzedzać następujące objawy:

• nadmierny apetyt;
• zmiana nastroju (pacjent nagle staje się nerwowy, spięty lub przygnębiony);
• ziewanie;
• zaparcie;
• utrata widzenia w jednym oku;
• zaburzenie widzenia (osoby z migreną mogą mieć ubytki w polu widzenia, zwane scotomami, lub widzieć geometryczne wzory albo migające, kolorowe światła);
• nudności;
• wymioty.

Jakie tabletki stosować na bóle głowy?

Leczenie bólu głowy obejmuje zarówno edukację pacjenta i zmiany stylu życia, jak i leczenie farmakologiczne.

Leki na ból głowy dzielą się na 2 kategorie:

• Leki stosowane w stanie ostrym;
• Leki profilaktyczne.

W stanie ostrym najczęściej stosuje się leki przeciwbólowe i przeciwzapalne, środki przeciwmigrenowe oraz przeciwwymiotne.

Przeciwzapalnym lekiem, który szybko łagodzi ból, jest Nurofen Express Forte lub Antinevralgic Forte.

Leki profilaktyczne obejmują substancje z różnych grup terapeutycznych, dobierane do konkretnego rodzaju bólu głowy.

W przypadku bólów głowy u dzieci należy pamiętać, że najczęściej mają one podłoże zapalne:

• zębowe (próchnica);
• oterolaryngologiczne (zapalenie ucha, zapalenie zatok itp.);
• okulistyczne (obniżenie ostrości wzroku, zaburzenia widzenia itp.);

Podanie Paracetamolu lub Nurofen dla dzieci może być zalecane, gdy dziecko skarży się na ból głowy. Jednak okres stosowania może być zalecany wyłącznie przez lekarza.

Bóle głowy są prawdopodobnie najczęstszym objawem medycznym. Nie oznacza to jednak, że ich leczenie jest w zasięgu ręki każdego — wręcz przeciwnie, ponieważ bóle głowy mają szerokie spektrum przyczyn, a rozpoznanie można postawić jedynie na podstawie wykonanych badań i wywiadu z pacjentem.