Πώς να αντιμετωπίσετε τη ρινική συμφόρηση

Η ρινική συμφόρηση σε παιδιά και ενήλικες είναι ένα από τα πιο συχνά προβλήματα κατά την περίοδο των οξέων ιογενών λοιμώξεων του αναπνευστικού και της γρίπης, όταν ανθίζει η αμβροσία, γίνεται «εισβολή» χνουδιού από τις λεύκες κ.λπ.Εμποδίζει την κανονική αναπνοή, το φαγητό και τον ύπνο, στερεί την όσφρηση και προκαλεί πολλή ταλαιπωρία.Για το γιατί εμφανίζεται η ρινική συμφόρηση, ποια άλλα συμπτώματα εκδηλώνει, πώς να αντιμετωπίσετε αυτή την ενοχλητική κατάσταση και, το πιο σημαντικό, πώς να την προλάβετε, θα σας τα εξηγήσουμε λεπτομερώς σε αυτό το άρθρο.

Συχνά η ρινική συμφόρηση αποκαλείται συνάχι, αλλά στην πραγματικότητα αυτές οι λέξεις δηλώνουν διαφορετικά πράγματα - στην πρώτη περίπτωση αναφερόμαστε στο οίδημα του βλεννογόνου, ενώ στη δεύτερη στην ρινική έκκριση (ρινορροή).

Γιατί μπορεί να έχω μπουκωμένη μύτη;

Η μπουκωμένη μύτη μπορεί να προκύψει για διάφορους λόγους. Συχνές αιτίες αυτής της ενοχλητικής κατάστασης είναι οι λοιμώξεις (ιογενείς ή βακτηριακές). Προκαλούν φλεγμονή του ρινικού βλεννογόνου (ρινοτίτιδα), με αποτέλεσμα το πρήξιμο που εμποδίζει την κανονική αναπνοή. Επιπλέον, σε απάντηση στην είσοδο της λοίμωξης, ο οργανισμός ενεργοποιεί την παραγωγή ρινικής βλέννας και στο οίδημα της μύτης προστίθενται οι άφθονες εκκρίσεις. Και αν και αυτή είναι μια προστατευτική αντίδραση του οργανισμού, μειώνει σημαντικά την ποιότητα ζωής.

Η ιγμορίτιδα συνήθως εμφανίζεται στο υπόβαθρο της ρινίτιδας, γι' αυτό στις περισσότερες περιπτώσεις οι γιατροί διαγιγνώσκουν «ρινοσινοσίτιδα» - σε αυτή την περίπτωση πρήζεται όχι μόνο η μύτη, αλλά και οι παραρρινιοί κόλποι, γεγονός που επιδεινώνει πολύ την κατάσταση και την ευεξία του ασθενούς.

Αλλά μερικές φορές η μύτη είναι βουλωμένη χωρίς έκκριση - οι γιατροί αποκαλούν αυτή την κατάσταση «ξηρή ρινίτιδα». Οι κύριες αιτίες ρινικής συμφόρησης χωρίς ρινορροή είναι:

• αλλεργίες;
• αγγειοκινητική ρινίτιδα (διαταραχή της νευρικής ρύθμισης του τόνου των αγγείων του ρινο-βλεννογόνου);
• ανατομικά προβλήματα - εκτροπή ρινικού διαφράγματος, πολύποδες και άλλες νεοπλασίες που συχνά προκαλούν αίσθημα μπουκώματος;
• ξηρότητα του βλεννογόνου - πρόβλημα που εμφανίζεται συχνά κατά τη διάρκεια της περιόδου θέρμανσης όταν ο εσωτερικός αέρας γίνεται πολύ ξηρός;
• ορισμένες λοιμώξεις - η «ξηρή ρινίτιδα» είναι τυπικό σύμπτωμα της γρίπης τις πρώτες ημέρες της νόσου;
• ορμονικές αλλαγές - πολλές έγκυες έχουν εμφανίσει «ρινοίτιδα της κύησης», στην οποία ο ρινικός βλεννογόνος πρήζεται τόσο πολύ που ακόμη και οι πιο ισχυρές σταγόνες δεν μπορούν να εξαλείψουν πλήρως το φράξιμο;
• φαρμακευτική ρινίτιδα - αυτή η παθολογία αναπτύσσεται ως απάντηση στην συχνή χρήση αγγειοσυσπαστικών σταγόνων. Η κατάχρησή τους προκαλεί αντίθετο αποτέλεσμα - έντονο και επίμονο οίδημα του ρινικού βλεννογόνου;
• εξωτερικά ερεθίσματα - καπνός τσιγάρου, σκόνη, ξηρός και μολυσμένος αέρας προκαλούν αντίδραση του ρινικού βλεννογόνου με τη μορφή οιδήματος.

Οι πιο συχνές αιτίες ρινικής συμφόρησης στα παιδιά είναι η λοίμωξη, οι αλλεργίες και οι αδενοειδείς διογκώσεις (υπερτροφία των ρινοφαρυγγικών αμυγδαλών). Επιπλέον, πρέπει πάντα να θυμάστε ότι τα μωρά μπορούν να βάλουν διάφορα αντικείμενα στη μύτη - αυτό συνήθως εκδηλώνεται με μονόπλευρο πρήξιμο του βλεννογόνου. Άλλες αιτίες ρινικής συμφόρησης (αγγειοκινητική ρινίτιδα, πολύποδες κ.λπ.) στα παιδιά είναι πολύ λιγότερο συχνές σε σχέση με τους ενήλικες.

Πώς να αναγνωρίσετε τη ρινική συμφόρηση;

Είναι αδύνατο να μην παρατηρήσει κανείς το φράξιμο, γιατί εμποδίζει την κανονική αναπνοή και ο ενήλικας ή το παιδί αναγκάζεται να αναπνέει από το στόμα. Προκαλεί επίσης και άλλα συμπτώματα:

• αίσθημα πίεσης, βάρος στη μύτη;
• πονοκέφαλοι;
• ελάττωση της όσφρησης και της γεύσης μέχρι να εξαφανιστούν σχεδόν εντελώς. Ένα χαρακτηριστικό σημάδι σοβαρού οιδήματος της μύτης - το φαγητό γίνεται απολύτως άγευστο, «σαν βαμβάκι»;
• αλλαγές στη φωνή - ο άνθρωπος αρχίζει να μιλάει «μέσα από τη μύτη» (ρινικότητα);
• ροχαλητό.

Τα βρέφη με ρινικό οίδημα γίνονται γκρινιάρικα και δεν μπορούν να τρέφονται φυσιολογικά (συνεχώς αποβάλλουν το μπιμπερό ή την θηλή).

Στη ρινοσινοσίτιδα, επίσης παρατηρούνται πόνοι και αισθήματα στην προβολή των παραρρινίων κόλπων - για παράδειγμα, στις πλευρές της μύτης (άνω γναθιαίοι κόλποι) ή πάνω από τα φρύδια (μετωπιαίοι κόλποι). Όταν σκύβετε το κεφάλι προς τα εμπρός ή χτυπάτε αυτές τις περιοχές με τα δάχτυλα, ο πόνος ενισχύεται σημαντικά (χαρακτηριστικό σημάδι ιγμορίτιδας!).

Πώς να ανακουφίσετε τη ρινική συμφόρηση;

Για να αφαιρέσετε το οίδημα του ρινικού βλεννογόνου, πρέπει πρώτα απ' όλα να καταλάβετε τι το προκάλεσε. Πρέπει επίσης να θυμόμαστε ότι οι συνήθεις σταγόνες για το μπουκωμένο (αγγειοσυσπαστικά) μπορούν να βλάψουν και να επιδεινώσουν τη νόσο. Γι' αυτό οι γιατροί συστήνουν να αρχίζετε με απλά μέτρα:

• αερίστε το δωμάτιο. Ο αερισμός είναι πιο αποτελεσματικός εάν το πρόβλημα προκαλείται από λοίμωξη, αλλεργίες, ξηρό ή μολυσμένο αέρα - αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι σε άλλες περιπτώσεις μπορεί να παραλειφθεί: ο φρέσκος καθαρός αέρας ποτέ δεν έβλαψε κανέναν;
• ενυδατώστε το ρινικό βλεννογόνο - αυτό βοηθά να «πλυθεί» μηχανικά από την επιφάνειά του η λοίμωξη (ιοί, βακτήρια), η σκόνη, τα αλλεργιογόνα και άλλα σωματίδια, και αποτρέπει την ξήρανση. Για το πλύσιμο πρέπει να χρησιμοποιούνται αλατούχα διαλύματα (μπορείτε να τα παρασκευάσετε μόνοι σας ή να τα αγοράσετε στο φαρμακείο);
• αγοράστε έναν υγραντήρα. Ο ξηρός αέρας συχνά προκαλεί πρήξιμο του ρινικού βλεννογόνου και πονόλαιμο λόγω ξήρανσης, και ένας υγραντήρας βοηθά να απαλλαγείτε από αυτά τα προβλήματα για μεγάλο διάστημα.

Παλιότερα, δημοφιλής μέθοδος για τη ρινική συμφόρηση θεωρούνταν εισπνοές με ατμό. Για παράδειγμα, πριν από 25-30 χρόνια το χρυσό πρότυπο για τη θεραπεία του συνάχι ήταν να αναπνεύσετε πάνω από μια κατσαρόλα με βραστές πατάτες. Ωστόσο, αυτή η διαδικασία συχνότερα οδηγούσε σε εγκαύματα του προσώπου παρά στην απαλλαγή από το οίδημα, γι' αυτό σήμερα οι γιατροί συνιστούν να χρησιμοποιούμε τις πατάτες μόνο για το άμεσο σκοπό τους (για τρόφιμο).

Οι εισπνοές με προσθήκη αιθέριων ελαίων επίσης θεωρούνται αμφιλεγόμενη μέθοδος αντιμετώπισης της ρινικής συμφόρησης. Ναι, μπορούν να είναι αποτελεσματικά, αλλά μπορούν επίσης να επιδεινώσουν το οίδημα εάν ο ενήλικας ή το παιδί είναι αλλεργικό στα συστατικά της εισπνοής. Επιπλέον - η αλλεργία στα αιθέρια έλαια συχνά εκδηλώνεται όχι μόνο με οίδημα του ρινικού βλεννογόνου, αλλά και με βρογχόσπασμο, ο οποίος εύκολα μπορεί να καταλήξει σε επεισόδιο δύσπνοιας.

Δημοφιλή φάρμακα για τη ρινική συμφόρηση

Η θεραπεία της ρινικής συμφόρησης σε κρυώματα και οξείες ιογενείς λοιμώξεις ξεκινά με το πλύσιμο. Για να παρασκευάσετε διάλυμα αλατούχου νερού, πρέπει να προσθέσετε ένα κουταλάκι του γλυκού αλάτι σε 1 λίτρο βρασμένου νερού, να ανακατέψετε καλά και να περιμένετε μέχρι να κρυώσει εντελώς. Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε το κοινό φυσιολογικό ορό - διάλυμα χλωριούχου νατρίου 0,9%. Αλλά οι περισσότεροι προτιμούν να αγοράζουν παραφαρμακευτικά διαλύματα - για παράδειγμα, Huemer, που περιέχει ισότονο αποστειρωμένο θαλασσινό νερό και άλλα.

Ξεπλένετε τη μύτη 4-5 φορές την ημέρα. Στα μωρά δεν συνιστάται η χρήση αλατούχων διαλυμάτων με τη μορφή σπρέι. Δεδομένου ότι η ευσταχιανή σάλπιγγα (που συνδέει το μέσο αυτί και τον ρινοφάρυγγα) στα βρέφη είναι πιο κοντή και πλατιά από ό,τι στους ενήλικες - το υγρό που εισάγεται υπό υψηλή πίεση μπορεί να περάσει στο μέσο αυτί και να προκαλέσει μέση ωτίτιδα. Επιπλέον, τα σπρέι (ειδικά οι συμπυκνωμένες υπέρτονα λύσεις) μπορούν να προκαλέσουν ερεθισμό του ρινικού βλεννογόνου, αντανακλαστικό βήχα και ακόμη λαρυγγόσπασμο. Μια καλύτερη λύση για τα μικρά παιδιά είναι τα αλατούχα διαλύματα σε μορφή σταγόνων, που ενυδατώνουν και καθαρίζουν τη μύτη απαλά.

Ωστόσο, τα πιο δημοφιλή φάρμακα για τη ρινική συμφόρηση παραμένουν τα αγγειοσυσπαστικά. Το δεύτερο όνομά τους είναι αποσυμφορητικά. Παρά την πιθανή βλάβη στον οργανισμό, υπάρχουν σχεδόν σε κάθε φαρμακείο λόγω της αποτελεσματικότητας και της γρήγορης αποκατάστασης της ρινικής αναπνοής. Στα φαρμακεία υπάρχει τεράστια ποικιλία σταγόνων και σπρέι κατά της ρινικής συμφόρησης που βασίζονται σε:

• naphazoline;
• oxymetazoline;
• xylometazoline.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι των αγγειοσυσπαστικών:

• εάν χρησιμοποιηθούν λανθασμένα (περισσότερο από 5-7 ημέρες) προκαλούν εθισμό και στη συνέχεια φαρμακευτική ρινίτιδα, που σταδιακά μπορεί να οδηγήσει σε λέπτυνση του ρινικού βλεννογόνου - ατροφία;
• προκαλούν υπερβολική ξηρότητα του ρινικού βλεννογόνου, κρούστες και βλάβη στα αιμοφόρα αγγεία, που μπορεί να προκαλέσει ρινορραγίες;
• σε υπερδοσολογία ή ανεξέλεγκτη χρήση προκαλούν παλμούς, αύξηση της αρτηριακής πίεσης, άγχος, ευερεθιστότητα, διαταραχές του ύπνου;
• η υπερδοσολογία σε παιδιά μπορεί να εκδηλωθεί με πολύ σοβαρές παρενέργειες - βραδυκαρδία, πτώση της θερμοκρασίας του σώματος, ξαφνική υπνηλία, καταστολή της αναπνοής.

Γενικές συστάσεις για τη χρήση αγγειοσυσπαστικών σταγόνων και ρινικών σπρέι σε παιδιά και ενήλικες:

• χρησιμοποιείτε αυστηρά σύμφωνα με τις οδηγίες για όχι περισσότερες από 3-5 (σε ακραίες περιπτώσεις 7) ημέρες;
• ξεκινήστε με το πλύσιμο και την ενυδάτωση της μύτης;
• συνδυάστε τη θεραπεία με αποσυμφορητικά και αλατούχα διαλύματα;
• εάν η ρινική συμφόρηση επιμένει - συμβουλευτείτε πάντα γιατρό.

Ορμονικά σπρέι

Εάν τα αγγειοσυσπαστικά χρησιμοποιούνται ευρέως στα κρυώματα και τις οξείες ιογενείς λοιμώξεις, τότε στη αλλεργική ρινίτιδα θα κάνουν περισσότερο κακό παρά καλό. Η αλλεργική φλεγμονή μπορεί να διαρκέσει ολόκληρη την περίοδο ανθοφορίας των φυτών (π.χ. αμβροσία) ή ακόμη και όλο το χρόνο, και το όριο χρήσης των αποσυμφορητικών είναι περίπου μία εβδομάδα. Επιπλέον, αυτά τα φάρμακα απλώς στενεύουν τα αγγεία του ρινικού βλεννογόνου, χωρίς να επηρεάζουν άλλα «κομμάτια» της νόσου.

Στην αλλεργική ρινίτιδα, οι γενικοί ιατροί και οι ωτορινολαρυγγολόγοι συνιστούν ορμονικά σπρέι - για παράδειγμα, με βάση τη mometasone. Έχουν έντονη αντιφλεγμονώδη και αντι-αλλεργική δράση, ανακουφίζοντας τα συμπτώματα της νόσου.

Τα ορμονικά αντιφλεγμονώδη για τη ρινική συμφόρηση πρέπει να χρησιμοποιούνται για μεγάλο χρονικό διάστημα - κατά τη διάρκεια της περιόδου ή όλο το χρόνο. Σε αντίθεση με τα αγγειοσυσπαστικά, δεν δρουν αμέσως και αρχίζουν να δείχνουν την αποτελεσματικότητά τους μόνο μετά από μερικές ημέρες ή εβδομάδες.

Αντιισταμινικά (αντι-αλλεργικά φάρμακα)

Εάν πρόκειται για επιβεβαιωμένη αλλεργική ρινίτιδα, οι γιατροί συμπληρώνουν οπωσδήποτε τη θεραπεία με αντιισταμινικά - για παράδειγμα, loratadine ή desloratadine, chloropyramine, clemastine.

Αυτά μειώνουν αποτελεσματικά τις εκδηλώσεις της αλλεργίας - ρινική συμφόρηση, βλέννινες εκκρίσεις, φαγούρα, φτέρνισμα.

Αντιϊκά φάρμακα

Τα αντιϊκά φάρμακα για χρόνια παρέμεναν αντικείμενο έντονων συζητήσεων: είναι αποτελεσματικά στις οξείες ιογενείς λοιμώξεις και αν ναι, σε ποιο βαθμό;

Ωστόσο οι σύγχρονοι γιατροί είναι σχεδόν ομόφωνοι στην άποψή τους - τα περισσότερα αντιϊκά δεν έχουν επιβεβαιώσει την αποτελεσματικότητά τους σε τυχαιοποιημένες δοκιμές. Συχνά όταν χρησιμοποιούνται λειτουργεί το φαινόμενο placebo - ο άνθρωπος πιστεύει στην αποτελεσματικότητα του φαρμάκου και γι' αυτό λαμβάνει το επιθυμητό αποτέλεσμα.

Τα μόνα αποτελεσματικά αντιικά φάρμακα μέχρι σήμερα είναι εκείνα για τη γρίπη (oseltamivir, zanamivir). Χρησιμοποιούνται για πρόληψη και θεραπεία της νόσου και βοηθούν στη μείωση των δυσάρεστων συμπτωμάτων - συμπεριλαμβανομένης της ρινικής συμφόρησης.

Θεραπεία της ιγμορίτιδας

Στην ιγμορίτιδα είναι πολύ σημαντικό να αποκατασταθεί η φυσιολογική αποχέτευση του υγρού από τους κόλπους στην ρινική κοιλότητα, και για το σκοπό αυτό χρησιμοποιούνται επίσης αγγειοσυσπαστικά (για παράδειγμα, το προαναφερθέν σπρέι Muconasal). Μειώνουν το οίδημα του βλεννογόνου και εξασφαλίζουν την κανονική παροχέτευση των κόλπων.

Μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν:

• φάρμακα για τη ρευστοποίηση του πτυέλου (βηχικοί αποκολλητικοί / βλεννολυτικά) - carbocysteine, acetylcysteine;
• φυτικά παρασκευάσματα - Sinupret ή Sinupret Extract;
• αντιισταμινικά (αντι-αλλεργικά) - για μείωση του οιδήματος των κόλπων;
• μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη (NSAIDs) - χρειάζονται αν η ιγμορίτιδα συνοδεύεται από πόνο, έντονη φλεγμονή ή πυρετό.

Εάν υπάρχει βάσιμη υποψία βακτηριακής λοίμωξης ή η επιβεβαίωση της, ο γιατρός οπωσδήποτε συνταγογραφεί αντιβιοτικά για την ιγμορίτιδα (αλλά στις περισσότερες περιπτώσεις η νόσος προκαλείται από ιούς). Επίσης, κάποιες φορές μπορεί να χρειαστεί παρακέντηση (παρακέντηση) του παραρρινίου κόλπου.

Θεραπεία της ρινικής συμφόρησης στα παιδιά

Στα παιδιά η ρινική συμφόρηση αντιμετωπίζεται με τους ίδιους τρόπους όπως στους ενήλικες, αλλά με χρήση παιδιατρικών δοσολογιών. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό κατά τη χρήση αποσυμφορητικών (αγγειοσυσπαστικών).

Είναι επίσης σημαντικό να ξεκινά η θεραπεία πάντα με «ελαφριά» μέσα (αλατούχα διαλύματα) και τα υπόλοιπα φάρμακα (αποσυμφορητικά, ρινικά ορμονικά, αντι-αλλεργικά) να προστίθενται μόνο μετά από συνταγή παιδίατρου ή ωτορινολαρυγγολόγου.

Πώς να αντιμετωπίσετε τη χρόνια ρινική συμφόρηση;

Πριν ξεκινήσετε τη θεραπεία της χρόνιας ρινικής συμφόρησης , είναι απαραίτητο να τεθεί ακριβής διάγνωση. Εάν πρόκειται για αλλεργική ρινίτιδα - τα αντιισταμινικά και τα ρινικά ορμονικά θα βοηθήσουν· η φαρμακευτική ρινίτιδα αντιμετωπίζεται με σταδιακή αλλά πλήρη διακοπή οποιωνδήποτε αποσυμφορητικών. Οι πολύποδες και η εκτροπή του ρινικού διαφράγματος διορθώνονται χειρουργικά.

Πρόληψη της ρινικής συμφόρησης

Η πρόληψη της ρινικής συμφόρησης περιλαμβάνει μια σειρά απλών μέτρων:

• αερισμός και ενυδάτωση του αέρα στο δωμάτιο;
• επαρκής πρόσληψη νερού και, κατά την ασθένεια, άφθονα υγρά;
• πλύσιμο / ενυδάτωση της μύτης κατά την περίοδο επιδημίας οξείων ιογενών λοιμώξεων ή κατά την περίοδο θέρμανσης;
• εξάλειψη των αλλεργιογόνων - μούχλα, μαξιλάρια με φτερά;
• ενίσχυση του ανοσοποιητικού και καλή προσαρμογή στο κρύο;
• αποφυγή επαφών με ασθενείς με ARVI;
• έγκαιρη θεραπεία παθήσεων (ιγμορίτιδα, ρινικοί πολύποδες), διόρθωση εκτροπής ρινικού διαφράγματος.

Πότε πρέπει να δείτε γιατρό;

Πρέπει να συμβουλευτείτε γιατρό εάν η ρινική συμφόρηση δεν υποχωρεί για 5-7 ημέρες ή υπάρχουν ανησυχητικά συμπτώματα - πυώδης έκκριση, πόνος στην προβολή των παραρρινίων κόλπων που εντείνεται όταν σκύβετε το κεφάλι, πυρετός.

Οι κύριες μέθοδοι διάγνωσης:

• εξέταση της ρινικής κοιλότητας (συμπεριλαμβανομένης της ενδοσκοπικής);
• ακτινογραφία ή αξονική τομογραφία των παραρρινίων κόλπων;
• γενική εξέταση αίματος (για να καθοριστεί ο τύπος της λοίμωξης - ιογενής ή βακτηριακή);
• βακτηριακή καλλιέργεια από την ρινική κοιλότητα;
• ρινοκυτογράφημα και άλλα.

Όσο πιο γρήγορα ο γιατρός θέσει ακριβή διάγνωση, τόσο ευκολότερο θα είναι να απαλλαγείτε από τη ρινική συμφόρηση και να αποφύγετε επιπλοκές της νόσου.