Biotynę odkryto i opisano po raz pierwszy w 1927 roku. Odkrycie nastąpiło po eksperymencie z surowymi jajkami kurze - były one spożywane w dużych ilościach, a osoby biorące udział w eksperymencie zaczęły znacząco tracić włosy. Stwierdzono, że białka w jajkach reagują z pewną substancją w organizmie i blokują jej aktywność. Ta substancja to witamina B7 - biotyna. Dlatego do dziś stosuje się ją głównie do wzmacniania włosów, zwłaszcza w przypadku wypadania i przerzedzenia włosów, które są bezpośrednio związane z niedoborem tej witaminy.
Podobnie jak inne witaminy z grupy B, jest syntetyzowana przez bakterie w zdrowym jelicie. Oznacza to, że zaburzenie flory jelitowej może prowadzić do niedoboru wielu witamin z grupy B, w tym biotyny.
Poza korzystnym działaniem na włosy, a także skórę i paznokcie, biotyna bierze udział w innych ważnych procesach:
- Regulacja metabolizmu węglowodanów i lipidów - aktywuje reakcje syntezy i rozkładu aminokwasów oraz kwasów tłuszczowych;
- Stymulacja produkcji insuliny - w terapii skojarzonej biotyna może nieznacznie obniżać poziom glukozy we krwi u osób z cukrzycą typu 2.
Niedobór witaminy B7 objawia się:
- Pogorszeniem stanu nie tylko włosów, ale także skóry, paznokci i błon śluzowych. Włosy stają się wyraźnie cieńsze i wypadają, paznokcie łamią się, a skóra reaguje na „głodzenie biotyny” matowością, zwiększoną wrażliwością, wysypkami na grzbiecie nosa i w kącikach ust, suchością i innymi objawami;
- specyficzne objawy psychiczne;
- zaburzenia przewodu pokarmowego przy żywieniu pozajelitowym, zespole złego wchłaniania, po resekcji jelita cienkiego oraz u osób poddawanych hemodializie.
Niedobór biotyny może być spowodowany przez:
- Dysbakteriozę przewodu pokarmowego, zanik jego błony śluzowej;
- zaburzenia genetyczne metabolizmu, takie jak związany z biotyną wielokrotny niedobór karboksylaz. Ten stan jest bezpośrednim wskazaniem do przepisania biotyny;
- niewłaściwa dieta, „surowe” diety;
- nadmierne spożycie substytutów cukru
- palenie (szczególnie u kobiet), alkoholizm. Uwaga. Biotyna, podobnie jak wiele witamin z grupy B, jest słabo wchłaniana w połączeniu z alkoholem;
- długotrwałe leczenie antybiotykami i sulfonamidami - te leki niszczą pożyteczne bakterie w jelitach, które produkują biotynę.
Ważne! W surowych białkach jaj znajduje się specyficzne białko zwane Avidyną, które reaguje z biotyną i utrudnia jej wchłanianie w jelitach. Dlatego długotrwałe (2-3 tygodnie) spożywanie surowych jaj może również prowadzić do niedoboru biotyny. W jajach gotowanych / smażonych awidyna jest zdenaturowana („koagulowana”), więc nie wpływa na wchłanianie biotyny
Jak stosować biotynę na włosy
Witamina B7 bierze udział w syntezie keratyny - białka, które tworzy podstawę włosa (do 50% włosa składa się z keratyny). Należy jednak pamiętać, że wypadanie włosów nie jest związane wyłącznie z niedoborem biotyny czy innych mikro- i makroelementów (np. cynku, siarki, selenu, witaminy D, E itd.). Przyczyną może być zaburzenie hormonalne, niski poziom hemoglobiny/ferrytyny, niedobory odporności i wiele innych. Dlatego przy znacznym wypadaniu włosów konieczne jest kompleksowe zbadanie całego organizmu i wyciąganie wniosków wyłącznie na podstawie wyników.
Dawka biotyny na włosy liczona jest w miligramach (mg) lub mikrogramach (µg). U dorosłych zwykle wynosi 2,5 do 5 mg - czyli 2500 do 5000 µg. W ciężkich przypadkach można przepisać do 10 mg (10 000 µg) biotyny na dobę - ale jest to maksymalna dopuszczalna dawka witaminy B7 na włosy, której nie należy przekraczać.
Wyższa dzienna dawka (20 000 µg) jest przepisywana w terapii wielokrotnego niedoboru karboksylaz - genetycznego zaburzenia enzymatycznego związanego z biotyną. Dla samych włosów, jednak taka wysoka dawka nie jest przydatna. Jeśli dawka do 10 mg nie pomaga przy wypadaniu włosów - istnieje duże prawdopodobieństwo, że wypadanie włosów nie jest związane z niedoborem biotyny
Biotynę przyjmuje się przed posiłkami, około pół godziny do godziny wcześniej.
Ważne! „Dorosła” dzienna dawka biotyny zalecana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) to tylko 30 µg. Witaminę B7 i inne witaminy zatem nie należy przyjmować w dawkach terapeutycznych bez realnej potrzeby.
Z czym łączyć biotynę na włosy
Przede wszystkim nie przyjmuj jej z alkoholem :) Pod wpływem etanolu witamina B7 nie może być wchłaniana. Również, jak wspomniano wyżej, surowe jajka (przynajmniej białka, które zawierają awidynę) powinny być wyłączone z diety.
Aby zwiększyć skuteczność, biotynę można łączyć z innymi witaminami z grupy B: B1, B6, B9 (kwas foliowy), B12.
Ponadto połączenie z cynkiem, miedzią, selenem, kwasami tłuszczowymi Omega-3, aminokwasami, metylosulfonylometanem (MSM) itp. może zapewnić kompleksowe podejście do zwalczania wypadania włosów i pogorszenia ich jakości.
Cechy szczególne i skutki uboczne biotyny
Chociaż ta witamina, podobnie jak inni przedstawiciele grupy witamin B, należy do substancji rozpuszczalnych w wodzie i jest szybko eliminowana z organizmu, istnieją jednak pewne specyficzne cechy.
Na przykład biotyna może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych. Po pierwsze dotyczy to:
- Testów czynności tarczycy - podczas przyjmowania biotyny taki test może wskazywać na obecność choroby Gravesa (choroba Gravesa - rozlane toksyczne wole). Jeśli nie ma charakterystycznych objawów tej choroby - bardzo prawdopodobne, że wynik badania jest zafałszowany przez biotynę;
- Testu troponin - poziom tego białka zwykle sprawdza się w diagnostyce zawału mięśnia sercowego. Stężenie troponiny wzrasta przy zawale, natomiast normalnie jest bardzo niskie. W diagnostyce zawału równocześnie bada się także inne markery uszkodzenia mięśnia sercowego (kinazę kreatynową MB, mioglobinę). Jeśli wyniki tych dodatkowych badań wskazują na zawał, ale poziom troponiny nie jest podwyższony - może to być spowodowane podawaniem biotyny.
Skutki uboczne
Biotyna bardzo rzadko powoduje działania niepożądane, ale nie są one wykluczone - zwłaszcza przy długotrwałym stosowaniu wysokich dawek. Działania niepożądane mogą wystąpić w postaci:
- Bólu głowy;
- Biegunki, wzdęć;
- reakcji alergicznych - swędząca skóra (w tym swędząca skóra głowy), pokrzywka, trudności w oddychaniu, ból w klatce piersiowej.
Te dolegliwości mogą mieć wiele innych przyczyn, ale w przypadku takich „działań niepożądanych” biotynę odstawia się i obserwuje objawy.
W każdym razie nie należy zaczynać stosowania biotyny na wypadanie włosów i wiązać z nią wielkich nadziei, zanim nie zostanie przeprowadzona kompleksowa diagnoza stanu zdrowia. Witamina B7 poprawia strukturę włosa i go wzmacnia, ale tylko wtedy, gdy problem jest bezpośrednio związany z niedoborem tej witaminy.
Nie lecz się sam! Zespół Liki24 życzy zdrowia i pięknych włosów :)