Ibuprofen

Η ιβουπροφαίνη διατίθεται σε δισκία, κάψουλες, εναιωρήματα, σταγόνες και ενέσιμες μορφές υπό διάφορα εμπορικά ονόματα, τα πιο γνωστά είναι τα Brufen, Larofen και Paduden Rapid (λισίνη ιβουπροφαίνης).

Για ενίσχυση της δράσης, διατίθεται επίσης σε σταθερούς συνδυασμούς, όπως το Paduden Duo (συνδυασμός ιβουπροφαίνης και παρακεταμόλης), το Brufen Plus (περιέχει κωδεΐνη) και το Larofen Plus (περιέχει υδροχλωρική ψευδοεφεδρίνη).

Η ιβουπροφαίνη ενδείκνυται για ήπιο έως μέτριο πόνο, συμπεριλαμβανομένου του ρευματικού πόνου. Ενδείκνυται επίσης για τη μείωση του πυρετού.

Οι μορφές ιβουπροφαίνης για κρυολόγημα & γρίπη περιέχουν, εκτός από την ιβουπροφαίνη, ουσίες όπως η υδροχλωρική ψευδοεφεδρίνη. Εμπορικά ονόματα φαρμάκων αυτής της κατηγορίας είναι τα Larofen Plus και Paduden Cold & Flu.

Η υδροχλωρική ψευδοεφεδρίνη είναι μια συμπαθομιμητική ουσία που προκαλεί αγγειοσυστολή του ρινικού βλεννογόνου, ανακουφίζοντας έτσι τη ρινική συμφόρηση και τη ρινόρροια. Μέσω της αντιφλεγμονώδους δράσης της, οι μορφές ιβουπροφαίνης για κρυολόγημα & γρίπη ανακουφίζουν τα αντίστοιχα συμπτώματα (κεφαλαλγία, πονόλαιμος, μυϊκοί και αρθρικοί πόνοι).

Το Brufen Cold (Brufen Plus) είναι σταθερός συνδυασμός ιβουπροφαίνης και κωδεΐνης, που μπορεί να βοηθήσει στη γρίπη όταν αυτή συνοδεύεται από ξηρό, μη παραγωγικό βήχα.

Η μέγιστη ημερήσια δόση είναι 1200 mg ιβουπροφαίνης για κρυολόγημα και γρίπη, που μπορεί να χορηγηθεί σε 3–4 δόσεις ανάλογα με την ένταση των συμπτωμάτων.

Η ιβουπροφαίνη για κρυολόγημα και γρίπη δεν ενδείκνυται για παιδιά κάτω των 12 ετών.

Κατά την έμμηνο ρύση απελευθερώνονται στη μήτρα προφλεγμονώδεις ουσίες που ονομάζονται προσταγλανδίνες, οι οποίες προκαλούν συσπάσεις της μήτρας και δυσμηνόρροια (πόνος περιόδου). Η ιβουπροφαίνη για τον πόνο της περιόδου επιδρά άμεσα στη μήτρα αναστέλλοντας την παραγωγή αυτών των προσταγλανδινών, μειώνοντας τον τόνο και την πίεση της μήτρας και ανακουφίζοντας από τον πόνο. Ωστόσο, η ιβουπροφαίνη είναι συμπτωματική αγωγή. Εάν η δυσμηνόρροια είναι έντονη, παρατεταμένη (κατά τη διάρκεια ολόκληρης της περιόδου ή πριν/μετά την περίοδο), επιδεινώνεται με το χρόνο ή συνοδεύεται από μη φυσιολογική κολπική έκκριση, συνιστάται γυναικολογική εξέταση.

Η ιβουπροφαίνη λυσίνης έχει τον ίδιο μηχανισμό δράσης και τα ίδια αποτελέσματα με την κλασική μορφή. Η διαφορά είναι ότι η ιβουπροφαίνη λυσίνης απορροφάται ταχύτερα (γι' αυτό και το εμπορικό όνομα Paduden Rapid).

Η ιβουπροφαίνη για τον πόνο της περιόδου μπορεί να χορηγηθεί σε δόσεις των 200 ή 400 mg (ανάλογα με τη σοβαρότητα του πόνου) 3–4 φορές την ημέρα. Συνιστάται διάστημα 4–6 ωρών μεταξύ των δόσεων. Μελέτες έχουν δείξει ότι μεμονωμένες δόσεις μεγαλύτερες των 400 mg δεν προσφέρουν επιπλέον αναλγητικό όφελος.

Η τυπική δόση ιβουπροφαίνης για ρευματικές παθήσεις είναι 400 mg τρεις φορές την ημέρα ή 600 mg δύο φορές την ημέρα. Μερικές φορές μια αποτελεσματική δόση συντήρησης μπορεί να είναι 1200 mg/ημέρα. Σε οξείες εξάρσεις ή σοβαρές περιπτώσεις, η μέγιστη δόση μπορεί να αυξηθεί έως 2400 mg/ημέρα, διαιρεμένη σε πολλαπλές δόσεις.

Για μυϊκές διαταραχές η δόση είναι 200 mg κάθε 4–6 ώρες, και η ημερήσια δόση δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 1200 mg. 

Η ιβουπροφαίνη έχει αντιφλεγμονώδεις και αναλγητικές ιδιότητες, επομένως μπορείτε να τη χρησιμοποιήσετε για πονοκέφαλο.

Η ολόκληρη θεραπευτική κατηγορία των ΜΣΑΦ, συμπεριλαμβανομένων όλων των φαρμάκων που περιέχουν ιβουπροφαίνη, πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή σε ασθενείς με ιστορικό γαστρεντερικής αιμορραγίας ή ενεργό έλκος. Η ιβουπροφαίνη επίσης αντενδείκνυται σε ορισμένους ασθενείς με ηπατική ή νεφρική δυσλειτουργία χωρίς την έγκριση του θεράποντος ιατρού, καθώς η ιβουπροφαίνη μεταβολίζεται και αποβάλλεται από αυτά τα όργανα. Σημειώνονται αντενδείξεις σχετιζόμενες με την θεραπευτική κατηγορία καθώς και ιστορικό αλλεργίας ή υπερευαισθησίας (σε άλλα ΜΣΑΦ ή ασπιρίνη) για την ιβουπροφαίνη. Δεν είναι επίσης κατάλληλη για παιδιά κάτω των 12 ετών.

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες σχετίζονται με τη δοσολογία, που σημαίνει ότι γενικά στις συνιστώμενες θεραπευτικές δόσεις η ιβουπροφαίνη δεν προκαλεί ανεπιθύμητες αντιδράσεις. Οι πιο συνηθισμένες ενοχλήσεις είναι δυσπεπτικού τύπου (ναυτία, έμετος, κοιλιακός πόνος, διάρροια, δυσκοιλιότητα).

Σε πολύ σπάνιες περιπτώσεις, η ιβουπροφαίνη έχει συσχετιστεί με αυξήσεις της αρτηριακής πίεσης. Μελέτες δείχνουν αυξημένο κίνδυνο ανόδου της πίεσης κατά τη διάρκεια θεραπείας με ιβουπροφαίνη σε ασθενείς με αρθρίτιδα.

Έχουν αναφερθεί ηπατοχολικές ανεπιθύμητες ενέργειες με την ιβουπροφαίνη· η συχνότητά τους είναι κατά προσέγγιση η εξής:

Λιγότερο συχνές: ηπατίτιδα, ίκτερος, διαταραγμένη ηπατική λειτουργία

Σπάνιες: αύξηση των ορού τρανσαμινασών (AST, ALT) και της αλκαλικής φωσφατάσης (ALP)

Πολύ σπάνιες: ηπατική ανεπάρκεια και οξεία ηπατίτιδα.

Γενικά, η εμφάνιση ανεπιθύμητων ενεργειών σχετίζεται με τη διάρκεια της θεραπείας και τη δοσολογία. Γι'αυτό η ιβουπροφαίνη πρέπει να χρησιμοποιείται στην ελάχιστη αποτελεσματική δόση για το συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα. 

Σε ορισμένες καταστάσεις (π.χ. ρευματικές παθήσεις), τα ΜΣΑΦ είναι θεραπεία πρώτης γραμμής, επομένως ο ιατρός σας μπορεί να συνταγογραφήσει ιβουπροφαίνη για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Ωστόσο, η μακροχρόνια χρήση ΜΣΑΦ μπορεί να αυξήσει την εμφάνιση ανεπιθύμητων ενεργειών, ιδιαίτερα γαστρεντερικών επιπλοκών όπως αιμορραγία, και μπορεί επίσης να οδηγήσει σε οξεία νεφρική ανεπάρκεια.

Επιδημιολογικές μελέτες δείχνουν ότι η λήψη ιβουπροφαίνης κατά την εγκυμοσύνη σχετίζεται με αυξημένο κίνδυνο αυτόματης αποβολής, εμβρυϊκών καρδιακών ανωμαλιών και γαστροσχιστίας. Ο κίνδυνος αυτών των επιπλοκών από την ιβουπροφαίνη στην εγκυμοσύνη αυξάνεται με μεγαλύτερες δόσεις και μεγαλύτερη διάρκεια θεραπείας. Το τρίτο τρίμηνο, η ιβουπροφαίνη μπορεί να παρατείνει το χρόνο αιμορραγίας (έχει αντιαιμοπεταλιακή δράση ακόμη και σε χαμηλές δόσεις) και μπορεί να παρατείνει τον τοκετό αναστέλλοντας τις συσπάσεις της μήτρας.

Είναι προτιμότερο να αποφευχθεί η ιβουπροφαίνη κατά την εγκυμοσύνη.

Μελέτες έχουν δείξει ότι πολύ μικρή συγκέντρωση ιβουπροφαίνης περνά στο μητρικό γάλα, επομένως μια χαμηλή δόση ιβουπροφαίνης για μικρό χρονικό διάστημα μπορεί να είναι ασφαλής κατά τον θηλασμό. Εάν η θεραπεία με ιβουπροφαίνη κατά τον θηλασμό είναι αναγκαία για μεγαλύτερο διάστημα, συνιστάται η διακοπή του θηλασμού κατά τη διάρκεια της θεραπείας.

Η λήψη ιβουπροφαίνης μαζί με αλκοόλ, ειδικά σε χρόνια κατανάλωση αλκοόλ, μπορεί να αυξήσει τη συχνότητα ανεπιθύμητων ενεργειών. Το αλκοόλ και η ιβουπροφαίνη αυξάνουν ιδιαίτερα τον κίνδυνο γαστρεντερικών ανεπιθύμητων συμβάντων (συμπεριλαμβανομένης της αιμορραγίας), επειδή και οι δύο ουσίες ερεθίζουν το βλεννογόνο του στομάχου. 

Ιβουπροφαίνη και διγοξίνη: Συνιστάται η παρακολούθηση των συγκεντρώσεων διγοξίνης στο πλάσμα κατά τη διάρκεια θεραπείας με ιβουπροφαίνη;

Ιβουπροφαίνη και αντιπηκτική θεραπεία: Κατά τη διάρκεια θεραπείας με βαρφαρίνη ή ηπαρίνη σε συνδυασμό με ΜΣΑΦ, το αντιπηκτικό αποτέλεσμα αυτών των ουσιών μπορεί να αυξηθεί, γι'αυτό συνιστάται η παρακολούθηση του χρόνου αιμορραγίας;

Ιβουπροφαίνη και αντιαιμοπεταλιακοί παράγοντες / κορτικοστεροειδή / αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs) / ginkgo biloba: Η ταυτόχρονη χρήση ιβουπροφαίνης με αυτές τις ουσίες αυξάνει τον κίνδυνο γαστρεντερικής αιμορραγίας;

Ιβουπροφαίνη και αντιυπερτασικά φάρμακα (αναστολείς ACE, ARBs, διουρητικά): Τέτοιου είδους αντιυπερτασικά μπορεί να αυξήσουν τη νεφροτοξικότητα των ΜΣΑΦ, επομένως η ιβουπροφαίνη πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή σε ηλικιωμένους ασθενείς ή σε ασθενείς με προχωρημένη νεφρική δυσλειτουργία.

Ιβουπροφαίνη και σουλφονυλουρίες: Οι διαβητικοί ασθενείς που θεραπεύονται με σουλφονυλουρίες (Amaryl, γλιβενκλαμίδη) πρέπει να παρακολουθούν τα επίπεδα γλυκόζης αίματος κατά τη διάρκεια θεραπείας με ΜΣΑΦ καθώς τα ΜΣΑΦ μπορεί να ενισχύουν την υπογλυκαιμική δράση.

Γενικά, ο συνδυασμός δύο διαφορετικών ΜΣΑΦ δεν συνιστάται επειδή έχουν παρόμοιο μηχανισμό δράσης και αυξάνεται ο κίνδυνος ανεπιθύμητων ενεργειών. Ωστόσο, ο συνδυασμός παρακεταμόλης και ιβουπροφαίνης επιτρέπεται, καθώς η παρακεταμόλη ανήκει σε διαφορετική θεραπευτική κατηγορία με διαφορετικό μηχανισμό δράσης, και ο συνδυασμός τους (ιβουπροφαίνη με παρακεταμόλη) έχει συνεργιστική αναλγητική και αντιπυρετική δράση. Και οι δύο δραστικές ουσίες (παρακεταμόλη και ιβουπροφαίνη) διατίθενται σε ένα μόνο δισκίο ως Paduden Duo.

Η επιλογή μεταξύ παρακεταμόλης και ιβουπροφαίνης εξαρτάται από τους στόχους και τις προτιμήσεις σας. Η ιβουπροφαίνη είναι ΜΣΑΦ· η παρακεταμόλη δεν έχει αντιφλεγμονώδη δράση αλλά είναι αναλγητική (μειώνει την αίσθηση του πόνου). Η παρακεταμόλη έχει επίσης λιγότερες φαρμακευτικές αλληλεπιδράσεις σε σχέση με την ιβουπροφαίνη.

Κατά την επιλογή μεταξύ ιβουπροφαίνης και παρακεταμόλης, λάβετε υπόψη συναφείς παθήσεις. Εάν έχετε νεφρική ανεπάρκεια, σοβαρή καρδιακή ανεπάρκεια ή ισχαιμική στεφανιαία νόσο, ή ιστορικό γαστρεντερικής αιμορραγίας, προτιμήστε την παρακεταμόλη. Εάν έχετε σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια και πρέπει να επιλέξετε μεταξύ ιβουπροφαίνης και παρακεταμόλης, εξετάστε την ιβουπροφαίνη αλλά χρησιμοποιήστε την με προσοχή και κατόπιν σύστασης του ιατρού. 

Η ιβουπροφαίνη είναι η δραστική ουσία που βρίσκεται στα Nurofen και Brufen (εμπορικά ονόματα). Φαρμακολογικά δεν υπάρχει διαφορά: τα Nurofen, Brufen και η ιβουπροφαίνη αναφέρονται στην ίδια δραστική ουσία.

Εάν αναζητάτε εναλλακτική στην ιβουπροφαίνη, μπορείτε να επιλέξετε άλλη ουσία από την ίδια θεραπευτική κατηγορία, τα ΜΣΑΦ. Έτσι, αντικαταστάτες της ιβουπροφαίνης μπορεί να περιλαμβάνουν κετοπροφαίνη, δικλοφαινάκη ή ναπροξένη. Εάν ενδιαφέρεστε μόνο για αναλγητική δράση, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε παρακεταμόλη ή ιβουπροφαίνη.

Ο κίνδυνος υπερδοσολογίας ιβουπροφαίνης εμφανίζεται σε δόσεις που υπερβαίνουν τα 80–100 mg/kg σωματικού βάρους. Στις περισσότερες περιπτώσεις, ασθενείς που κατανάλωσαν μεγάλη ποσότητα ιβουπροφαίνης παρουσίασαν μόνο ναυτία, έμετο, διάρροια (μερικές φορές με μικρές γραμμές αίματος). Έχουν επίσης αναφερθεί πονοκέφαλος, ζάλη, εμβοές και γαστρεντερική αιμορραγία.

 Δόσεις που υπερβαίνουν τα 200 mg/kg ενέχουν κίνδυνο σοβαρών συμπτωμάτων, που εκδηλώνονται με οξεία νεφρική ανεπάρκεια, μεταβολική οξέωση, βλάβη στο ήπαρ, υπόταση και αναπνευστική καταστολή.

Υπάρχει σημαντική ατομική μεταβλητότητα. Εάν έχετε πάρει υπερβολική ποσότητα ιβουπροφαίνης, κατευθυνθείτε στο πλησιέστερο τμήμα επειγόντων, καθώς μπορεί να χρειαστείτε καρδιοαναπνευστική υποστήριξη.